"àK¹t¡àºàƒà ³[ošå¹ã ëÅài¢¡ ëÊ¡à[¹ ëó¡[ʡ쮡º, 2025
|
l¡à. Jåì–ƒà}¤³ ëKàA塺W¡–ƒø
Îà[Òt¡¸Kã ¯à¹ã ÅàĤƒà ¯à¹ã ³W¡à ÒàÚ¤[Î [W¡x¹´¬à Úàƒ¤t¡à >v¡>à ¯à¹ã ³W¡àKã ó¡\¤ƒà R¡à*\¤à ³ãKã ³Åã}Îå Úà´•à íº ú ¯à¹ã ³W¡à ÒàÚ¤[Î ºàÒü[¹A¡ šåì=à¹[v¡ûö¡îR¡ƒKã [W¡>¤å}ƒà ºã>¤ƒKã ëÒï¹Aá¤à Îà[Òt¡¸Kã ë\àĹ[> ú ³[ošå¹ã ¯à¹ã ³W¡àKã *Òü>[ƒ Òü} 1930 Kã "R¡>¤à ³t¡³ƒà ³t¡³ƒåƒà ëó¡àR¡º´¬à ëW¡ìó¡àR¡[Å}ƒKã ³[³ t¡´¬à ëÒï¹A¡[J ú A¡[=} t¡àTåº (1912-1990) Kã ‘Òü³à ¯à t¡àÄ¤à’ , (ÚàA¡àÒüì¹àº, 1931), "ƒåKà Òü´£¡àºƒà íº¹´¬à šgà¤ã ³W¡à Τ¢[\t¡ [Î}ÒKã ‘Úå³ šà>¤à’ "³Îå} º³à¤³ A¡³º [Î}ÒKã ‘¤øì\–ƒøKã ºåìÒà}¤à’ ÒàÚ[¹¤à ¯à¹ã ³W¡à[Å} "[Î ëW¡ìó¡àR¡[Å}ƒà ë=àA—¡¹A¡[J ú ¯à¹ã ³W¡àKã ³W¡v¡à ë=àAáAá¤Îå "׳ "[ÎKã ³>å}ƒà A¡³ºKã ‘¤øì\–ƒøKã ºåìÒà}¤à’ >à J¹à ëÒÄà ³šè} ó¡à>à ë=àAáA¡[J ú "ƒå¤å ¯à¹ã ³W¡àKã "ì>ï¤à ™åK "³à ëÒï¹A¡š[ƒ ³[ÎKã ³tå¡}ƒà Òü} 1946 t¡à ¹à\A塳๠[Åt¡º[\; [Î}Ò>à ³àKã ¯à¹ã ³W¡àKã ºàÒü[¹A¡ ‘íºìA¡àº>å}ƒà’ "ƒåKà ³=}ƒà ‘íº>å}[Å’ ÒàÚ¤à ºàÒü[¹A¡[Å} "[Î šåì=à¹v¡ûå¡>à ³ÒàA¡šå ³[ošå¹ã ¯à¹ã ³W¡àKã "ìšàA¡š[> ÒàÚ>ó¡à* ÒàÚ>ì¹ ú "Ç¡´•à W¡x¹A¡[J¤à ¯à¹ã ³W¡àKã ¯à¹ã š[¹} "[Î>à R¡[Î ó¡à*¤à, ÒàÚ¤[ƒ 1973 ƒKã 2025 ó¡à*¤ƒà ³[ošå¹ã ëºàºƒà šèÄà Îà[Òt¡¸ "A¡àƒ[³ &¯àƒ¢ 50 ó¡}[J¤Kã ³>å}ƒà 16 >à ¯à¹ã ³W¡à *Òü[¹ ú "ƒåKà ³[ošå¹ã ¯à¹ã ³W¡àKã ºàÒü[¹A¡šå ¤àUºà ëºàºƒà Òì–ƒàA¡šKンA¡Îå ¤àUºà ëºàºƒà i¡öàXìºÎ> šøàÒü\ ó¡}[J¤à íºì¹ ú
"Ç¡´•à ºàA¡[J¤à ³[ošå¹ã ¯à¹ã ³W¡àKã šå[X "[Î>à Òü} 1994 Kã W¡Òã ëÚï¹A¡šƒ[ƒ ³[ošå¹ã Îà[Òt¡¸ƒà ¯à¹ã ³W¡à Òü¤[Å}Kã šè[A—¡}ƒà ³=å³ ³¹àR¡ ëÒï¤à ³t¡à} "³à ë=àA¡[J ú W¡Òã "[Îƒà ³[ošå¹ "³Îå} A¡àáใà íº¤à ÅA¡JR¡>¹¤à ¯à¹ã ³W¡à Òü¤[Å}>à ¯à¹ã ³W¡à¤å šà³\¤[Å}Kã ºèš "³à ëÅ´•>¤Kã JĤà ëÒï[J ú W¡Òã "[γB¡ã ëÅ}º¤à ¤å‡ý¡ šè[o¢³à >å[³v¡à A¡àáใà íº¤à ¯à¹ã ³W¡à Òü¤[Å}>à [Å–ƒå>à º[Û¡šå¹ƒà íº¤à Earl Higher Secondary School ƒà ¯à¹ã ³W¡à šà¤Kã ë>à}³Kã ë=ï¹³ "³à šàR¡ì=àA¡[J ú [yšå¹à ³[ošå¹ "³Îå} "ÎೃKã ³ã*Òü A¡Úà>à ¯à¹ã ³W¡à šàƒå>à ë=ï¹³ "ƒå ³àÚ šàA¡>à šàR¡ì=àA¡[J ú ë=ï¹³ "ƒåKã ³Jà t¡à¹A¡šà *Òü>à ³[ošå¹ã ëºàºƒà ¯à¹ã ³W¡à Òü¤à "Òü¤[Å}Kã tå¡} ëA¡àÒü>à íºKƒ¤à ºèš "³à ëų[Î ÒàÚ¤Kã ¯à ëÒïìƒàA—¡[J "³Îå} =à t¡¹ç¡A¡ íº¹Kà 1994 "[γB¡ã [ƒìδ¬¹ =àKã 25 ƒKã 27 ó¡à*¤ƒà ³[ošå¹ã ëÅài¢¡ ëÊ¡à[¹ ëÎàÎàÒü[i¡, Òü[–ƒÚà ÒàÚ¤[ÎKã &ºà}¤³ [ƒ>³oã [Î}Ò>à šø[Î샖i¡ *Òü¤à ƒà. ë>à}³àÒüì=³ ë>à[oìKàšàº [Î}Òà>à ëÎìyû¡i¡[¹ *Òü¤à ³àÒüÑ•à³ ®å¡¤> [Î}Òà>à ®¡àÒüÎ šø[Î샖i¡ *Òü¤à ³ã 13>à Åà¤à A¡[³[i¡ "³à ëų[J ú ³[΃à Òü}R塃³ [¤ì>àƒ, "àÒü &Î A¡à}\³, ºàÒüìt¡àg³ >㺳oã, ºà³à¤³ ¤ã¹³[o [Î}Ò, Òà*ì¹à}¤³ "³ì¹–ƒø, ëA¡, [¤ƒ¸àš[t¡, ëA¡, [¤ì>àƒ ¤ãÒà¹ã, &º, Òüì¤à³W¡à (¤ã¹³ìUàº), ¤à}ìJ³ ¤ã¹³ìUàº, "[¹¤³ ëKàšãì³àÒ> Å´¶¢ Úà*[¹ ú ³[ÎKà ëºàÚ>>à &ƒ®¡àÒü\[¹ A¡[³[i¡ "³Îå R¡à[¹Úà>¤³ >¤[‡š, ëÎïKàÒü\³ ¤øì\Å«¹, ë>à}ì=à´¬³ Aå¡gì³àÒ> "³Îå} >àl¡üì¹àÒü¤³ ‹>ìgàÒü [Î}Ò Úà*>à ëų[J ú "Ç¡´•à ëų[J¤à ³[ošå¹ã ëÅài¢¡ ëÊ¡à[¹ ëÎàÎàÒü[i¡, Òü[–ƒÚà ÒàÚ¤[΃à ëÒï[\[v¡û¡ "¯à} ë>à}ìšàB¡ã ëÊ¡i¡ šè´•³A¡ ëA¡à>[Å–ƒå>à ³[΃Kã šèÄà ë³´¬¹ 500 ë¹à³ íºì¹ ú ë³´¬¹[Å}Kã ³¹v¡û¡Îå ëšìi¡öà> ë³´¬¹, ëƒàì>¹ ë³´¬¹, ºàÒüó¡ ë³´¬¹ "³Îå} ë\ì>칺 ë³´¬¹[Å} ÒàÚ>à JàÚìƒà[Aá ú ³[ÎKã ³=v¡û¡à ó¡àl¡ü–ƒ¹ ë³´¬¹[Å} "³[ƒ ët¡àR¡à> ët¡àR¡à>¤à A¡[³[i¡ƒà Úà*¤à ë³´¬¹[Å}Îå íº[¹ ú ëÒï[\A¡ ëÒï[\A¡ ëÒà\àÒüƒKã ºàÒüìÅà³ P¡ºàš>à šø[Î샖i¡, [\[¹¤à³ƒKã ë=àA¡ìW¡à³ Źt¡>à ë\ì>칺 ëÎìyû¡i¡[¹ *Òü¤à, ¯à[A¢¡} šø[Î샖i¡ "³à "³Îå} ®¡àÒüÎ šø[Î샖i¡ 9 íº¤à "¯à} ë>à}ìšàB¡ã ëÊ¡i¡ Jè[ƒ}ƒKã ³ã×; Úà*¤à ë³´¬¹ 27 "³Îå} &ƒ®¡àÒü\¹ 5 Úà*¤à ÒüA¡\åìA¡[i¡®¡ A¡[³[i¡ "³>à ³[ÎKã =¤A¡ ë=ï¹³[Å} ëÚ}[Å[À ú ëÎàÎàÒü[i¡ "[Î>à W¡Òã Jè[ƒ}Kã "³[ƒ W¡Òã 22 33 A¡àĹKà šã¤à Úà*>à ³>à 9 ºà씂à[Aá ú Ò–ƒA¡ W¡ÒãKã *Òü>à-ÿ- 1) ¹à\A塳๠Åãt¡º[\; ºàÒüó¡ i¡àÒü³ &[W¡®¡ì³–i¡ &¯àƒ¢-2025>à Òà*ì¹à}¤³ "ì³àì¹ì–ƒøà [Î}Ò, ¤>t¡¹àšå¹ƒà 2) &ºà}¤³ [ƒ>³oã [Î}Ò ºàÒüó¡ i¡àÒü³ &[W¡®¡ì³–i¡ &¯àƒ¢-2025>à Òà*¤³ [šøìÚàA塳๠[Î}Ò, Òü´£¡àºƒà 3) ë³àÒü¹à}ì=³ *}¤ã [=Úà³ [>}ìR¡àº ³‹å³t¡ã ë³ì³à[¹&º Òü–i¡¹ì>ìÑ•º &¯àƒ¢-2025>à ë³àÒü¹à}ì=³ ëÎà[¤t¡à [Î}Òà, [¤ÄàA¡à[–ƒƒà 4) ºàÒü[¹A¡ìÚ}¤³ [¤[‹ [Î}Ò ë³ì³à[¹&º Òü–i¡¹ì>ìÑ•º &¯àƒ¢-2025>à š}Åàt¡à¤³ A¡³ºàA¡à”zà [Î}Ò, ºàÒü[¹A¡ìÚ}¤³ íºA¡àÒü, Òü´£¡àºƒà 5) >à*ì¹àÒü¤³ ‹>gÚ [Î}Ò >ã}[Å} Îà[Òt¡¸ ³>à-2025>à ë=àA¡ìW¡à³ "g>à 냤ã, ºàºà} šà¹, ëšàÒüºàšå¹ƒà 6) ³àÒüÑ•à³ ë¤àA塺 [Î}Ò >ã}[Å} Îà[Òt¡¸ ³>à-2025>à &>[\ ³à캳R¡à>¤ã W¡>å, ëA¡àÒüì¹îU ¤à\à¹, Òü´£¡àº ƒà íº¤ƒà "³Îå} 7) A塹U>Úoã >ãÅã} Îà[Òt¡¸ ³>à-2025>à Òà*¤³ Ît¡¸¤t¡ã 냤ã, ÅìK຤–ƒ í³ì>à íº¹v¡û¡à íº¤ƒà ºà씂àA¡[J ú ³>à ºà씂àA¡šà "[΃à >v¡>à ëÒï[J¤à W¡Òã J¹à "[΃à ëÎàÎàÒü[i¡ "[Î>à ºàÒü[¹A¡ 18 ëºà³ ëó¡àR¡ìJø ú 19 Ç¡¤à ºàÒü[¹A¡ *Òü>à ³³àR¡Kã W¡Òã 2024ƒà ëÎàÎàÒü[i¡ "[ÎKã 31ºA¡ Ç¡¤à [ΤÎàK¹ƒà šàR¡ì=àA¡[J¤à ³ã󡳃à í³´¬¹[Å}>à šà>[J¤à ¯à¹ã ³W¡à[Å}Kã šè>[Å>¤à ºàÒü[¹A¡ &[ƒìt¡à[¹&º ë¤àƒ¢ "³Kã ³Jàƒà ƒà. ¯àìÒ}¤³ A塳à¹ã W¡>å>à Òü[ƒi¡ ët¡ïƒå>à šåì=à¹A¡šà "[Î ëó¡àR¡[J ú
W¡Òã Jè[ƒ}Kã ³ó¡³ ëÒà} ëÒà}ƒå>à šàR¡ì=àA¡šà ³[ošå¹ã ëÅài¢¡ ëÊ¡à[¹ ëÎàÎàÒü[i¡, Òü[–ƒÚàKã W¡ÒãKã ¯à¹ã ³W¡à ëó¡[ʡ쮡ºKã Ò–ƒA¡ 32 Ç¡¤à W¡ÒãKã ³ãó¡³, 2005 A¡ã *Òü>à Î[Òƒ ®¡K; [Î}Ò Úåk¡ ëÒàìÊ¡º, ëKàJ¢à¤[Ñz "àK¹t¡àºà, [yšå¹àƒà šàR¡ì=àA¡[J ú [yšå¹à, ë³QàºÚà, [³ì\à¹à³, "¹ç¡>àW¡º šøìƒÅ, >àKàìºr¡, ³[ošå¹ "³Îå} "Îà³Kã ët¡àR¡à> ët¡àR¡à>¤à "=àÙà ³ó¡³ƒKã Úà*>à ºàA—¡¤à ë³´¬¹ W¡à´¶à ëÒ>¤>à ëÒàìÊ¡º "[΃à >å[³; ³[¹[> šèÄà íº[³Äƒå>à šèÄà íº[³Ä¤Kã >å}[Å>¤Kã ºãšå>Kà ëºàÚ>>à ¯à¹ã ³W¡à šà[³Äƒå>à šàR¡ì=àA¡[J ú
"Òà>¤à >å[³;A¡ã "ÚèA¡ šè} 9 ƒKã ëÒïìƒàA¡šà ë=ï¹³Kà ëºàÚ>>à ³>à ³=å³ ëÚ씂àA¡šKã ë=ï¹³ šàR¡ì=àA¡[J ú [yšå¹àKã ÒàÄKã ³”|ã "³Îå} ëÒï[\B¡ã [Î&º[š [ºƒ¹ *Òü[¹¤à ëںೠ[¤¹[\t¡ [Î}Òà>à "ì=àÒü¤à ëºR¡[¤¹A¡šà "ƒåKà Òà*¤³ [W¡yà (³[ošå¹), &º ¤ã¹³ìUຠ"³Îå} ëJàÒüÑ•à³ ¤ãì¹àºà 냤ã ([yšå¹à), ëÛ¡[y³Úå³ Î夃[> 냤ã>à "JĤà ëºR¡[¤¹A¡š[Å} "³Îå} ëÎàÎàÒü[i¡Kã ëšø[Î샖i¡ ºàÒüìÅà³ P¡ºàš [Î}Òà>à ëšøÎàÒüƒ ët¡ï[J ú
³t¡à} "[΃à >ã}[Å}¤à Úà¤[ƒ ë=ï¹³ "[΃à "ì=àÒü¤à ëºR¡[¤¹A¡šà *Òü[¹¤à [yšå¹àKã ÒàÄKã ³”|ã "³Îå} ëÒï[\A—¡à [Î&º[š [ºƒ¹ *Òü[¹¤à ëںೠ¤ã¹[\; "[Î ³ÒàB¡ã ëA¡–ƒøƒKã t¡¹ç¡AáA¡¡ ÒÄà &³&º& *Òü>à A¡à¹Aá¤à ³ãît¡[> ú "ƒåÎå ³ÒàB¡ã ëA¡–ƒøƒà t¡à[¹¤à ³ãît¡Kã ³ã[Å} "[Î [º[Å} "³³åv¡û¡[> ÒàÚ ú [ƒìδ¬¹ 25 ƒà ëÒïìƒàAáKà t¡à} 27 ó¡à*¤à >å[³; ³[¹[> Wè¡š—à W¡xKƒ¤à ë=ï¹³ "[΃à Úà*>>¤à ³[ošå¹ƒKã ³ã*Òü 40 ëÒ>¤Kã Jè;šå "³à t¡à} 24 Kã >å}[=ºKã Òü[–ƒìKà óáàÒüi¡ "³ƒà [yšå¹àƒà W¡;[³Ä[J ú 'ìJàÚ ³ã J¹Kã[ƒ t¡àì³à Òà*¤³ [šøìÚàA塳à¹>à [i¡ìA¡i¡ A¡A¡šã¤ƒKã ëÒï¹Kà šàl¡ü ó¡à*ìƒàA¡ ó¡à*[\> ëºàÒü>³A¡ ët¡ï[¤[J ú W¡;[º¤[Å} "[Îƒà ³[ošå¹Kã ¯à¹ã ³W¡à Òü¤à ³Úà´•à JR¡>¹¤[Å} ó¡>à Úà´•à Úà*ì¹ ú ³Úà}º´¬³ A¡àì–ƒÅ, >àl¡üì¹³ ëºàìA¡Å«¹, ¯àÒü ë¹àì³>, ³àÚà ë>šø³, Òà*¤³ Ît¡¸¤[t¡, Òà*¤³ >[º>ã, ëÛ¡[y³Úå³ Î夃[>, ëW¡à}=à³ Î夃[>, [\& `¡àì>Å«[¹, R¡àìR¡à³ &A¡à[Å[> >[W¡}¤à Úà*ì¹ ú 'ìJàÚKã íºó¡³ *Òü[¹¤à ÎÒム®¡K; [Î}Ò Úåk¡ ëÒàìÊ¡ºƒà ³ã ³àšº íº¤à A¡à "³ƒà ³[ošå¹Kã "Òº *Òü¹¤à "Òü¤à ³Úà}º´¬³ A¡àì–ƒÅ, >Òà *Òü[¹¤à "Òü¤à ¯àìÒ}¤³ ë¹àì³>, ëƒì®¡–ƒø, "Îà³Kã ÒàÒüºàA¡à[–ƒ, ºàÒüÅø³Jå–ƒKã ÅA—¡àÒü¹¤à "Òü¤à ë³àÒü¹à}ì=³ 냤 (Ç¡¤øà³), >à*ì¹³ ¹àì\>Kà ëºàÚ>>à íº[³Ä[J ú Òü>à* ë¹àì³>>à 'Kã Òüìt¡} "R¡´¬à ³*}ƒà ³ó¡³ ³t¡³ ÒàÚ¤à JàÚƒ>à šà}[¤[J ú ³àKã ³ìt¡} Úà*¹³‰¤[ƒ 'ÒàA¡ ³ó¡³ƒåƒà íº¤à R¡´Ã³ƒ¤à ÚàÒüú 'Kã Òü=A¡ *Òü¹¤à ³Úà}º´¬³ A¡àì–ƒÅÎå "ƒå³R¡àÒü ëƒì®¡–ƒø>à W¡àl¡ü>à ³ìt¡} šà}ƒå>à íº[Jú ³ó¡³ƒå ëÚï¹Kà ³³àR¡=v¡û¡à JR¡>Jø¤à "Òü¤à A¡Úà ë=}>¤Kã >å}R¡àÒü¤Îå ó¡à*[J ú W¡Òã A¡Úà l¡ü>¹ç¡‰¤à [yšå¹àKã &º ¤ã¹³ìUàº, ¹à\A塳๠t¡¹ç¡>[\;, šø[Î샖i¡ ºàÒüìÅà³ P¡ºàš, JàÒü샳 A¡à”z, ë=ï>àl¡ü\³ Ÿà³, ³[ošå¹ƒKã *Òü¹¤Îå [\[¹¤à³ƒà ºàš—à íº[J¤à ë=àA¡ìW¡à³ Źt¡ (ë\>칺 ëÎìyû¡i¡[¹) >[W¡}¤à A¡Úà l¡üÄ[J ú "³åB¡à ëÒÄà >å}R¡àÒü[J¤[ƒ [ƒ&³ ëA¡àìº\ƒà 1992-93 "‡àÒüƒà 'Kã ³îÒì¹àÒü *Òü[J¤à [҃ೠëƒàìº> l¡üÄ[J¤à "[Î[> ú ³Òà[v¡û¡ ëÎàÎàÒü[i¡ "[ÎKã "W¡R¡¤à ë³´¬¹ *Òü¹´¶ã, ëÒï[\A¡ ëKïÒà[i¡ƒà =¤A¡ ³ó¡³ *Òüƒå>à ëÒï[J¤à W¡Òã Aå¡>³åA¡[Î íº¹ìAá ÒàÚ¹´¶ã ú
"Òà>¤à >å[³; ë=ï¹³ ëÒïìƒàA¡šà "³Îå} ëÎàÎàÒü[i¡Kã ³>à ³=å³ šã¤à ëºàÒü¹Kà >å[³; >ã[> Wè¡š—à ëÎÎ> [>šà> JàÚìƒàv¡ûå¡>à ¯à¹ã ³W¡à šà>[J ú ÒüÒà> Òà>¤à ëÎÎ>ƒà ëšøà >ÒàA¡š³ "¹ç¡>à 냤ã>à "ƒåKà [>šà>Ç¡¤à "ì¹àÒü¤à ëÎÎ>ƒà 'ÒàA—¡à ë³àƒì¹t¡¹ *Òü>à Źç¡A¡ Úà[Jú ëÎÎ> "³³³ƒà ¯à¹ã ³W¡à 12/13 Kã W¡à}ƒà šèÄà ëÎÎ> [>šà>ƒà ¯à¹ã ³W¡à 98 ³åA¡ šà[J ú ¯à¹ã ³W¡à Òü¤à ëÒï¹A¡šƒà R¡àÒü[¹¤[Å} Úà*>à ³ÅA¡ >àÒü¹¤à A¡ÚàÎå ¯à¹ã ³W¡àKã ëó¡[ʡ쮡º "[΃à Źç¡A¡ Úàƒå>à ¯à¹ã ³W¡à šà[Jú šà[¹¤à ¯à¹ã ³W¡à[Å} "[΃à "¤à} ë>à}ìšàB¡ã ëÊ¡i¡[Å}ƒà íº[¹¤à J¹Îå t¡à´•à íºJø¤à ³[ošå¹ã "Òü¤[Å}Kã íºó¡³Kã "³Îå} šå[X ³[Ò}Kã ³ÅA¡ l¡ü¤à ó¡}Òü ú ¯à¹ã ³W¡à ó¡\¤à ó¡\ƒ¤à ÒàÚ¤ƒKã[ƒ ³[Î>à ëÒÄà ³¹ç¡ *Òü¤[> ÒàÚ>ã}Òü ú ÒÄà ÒÄà l¡üĹKà ³ìJàÚKã ëšàA—¡ó¡³ íºó¡³ƒà W¡vå¡>à ³ìJàÚKã šå[X ³[Ò}Kã ³t¡à}ƒà [=[\>¤Kã JR¡ºå¤Kã Jåìƒà}W¡à¤Îå ó¡}ºB¡[> ÒàÚ¤Kã =à\¤à íº[¹ ú šà[¹¤à šè´•³A¡ ó¡\¹¤à ¯à¹ã ³W¡à R¡àv¡û¡[> ÒàÚ¤[ƒ ÒàÚ³>¤à ë=àB¡[> "ƒå¤å W¡Òã 32 Wå¡š—à ¯à¹ã ³W¡à Òü¤Kã #ìÒï "³à šåJ;º[Aá¤à "[Î[ƒ =àK;šà Úà¤à ëJàR¡=à}[> ú ×[´• W¡>¤à >å[³v¡à [yšå¹àKã ³[³} W¡;º¤à [>¹³Òºƒà šèèÄà W¡;ºåÒü ú "Ç¡´•à >å[³; ³[¹[> Wå¡š—à íº[³Ä¹´¬à 'ìJàÚ šè´¬à t¡à} 28 ë>à}³àÒü[\} >å[³v¡à ÒüÚè³ ³àÒüîA¡ šà}ºA¡[J ú ÒA¡W¡à}[ƒ Ú賃à ëÚï¹ìAá "ƒå¤å >ã[Å} ³[³[ƒ ³å;šà >àÒüƒ>à =ì´¶àÚ>å}ƒà t¡àƒå>à íºìÒï¹K[> ú (¯àì¹} "[Î Òü¤ƒà ¯à}ìJ³ ¤ã¹³Uº [Î}Òà>à "àK¹t¡àºàƒà ëó¡àR¡¤à Òü}¹à[\ šàl¡üìW¡ North East Colors t¡à [ƒìδ¬¹ 26 t¡à Òàš[J¤à An Illuminous Short Story Festival on Manipuri Literature ÒàÚ¤à ¯àì¹} "ƒåƒKã ³ìt¡} ëºï\[Jú)
Îà[Òt¡¸Kã ¯à¹ã ÅàĤƒà ¯à¹ã ³W¡à ÒàÚ¤[Î [W¡x¹´¬à Úàƒ¤t¡à >v¡>à ¯à¹ã ³W¡àKã ó¡\¤ƒà R¡à*\¤à ³ãKã ³Åã}Îå Úà´•à íº ú ¯à¹ã ³W¡à ÒàÚ¤[Î ºàÒü[¹A¡ šåì=à¹[v¡ûö¡îR¡ƒKã [W¡>¤å}ƒà ºã>¤ƒKã ëÒï¹Aá¤à Îà[Òt¡¸Kã ë\àĹ[> ú ³[ošå¹ã ¯à¹ã ³W¡àKã *Òü>[ƒ Òü} 1930 Kã "R¡>¤à ³t¡³ƒà ³t¡³ƒåƒà ëó¡àR¡º´¬à ëW¡ìó¡àR¡[Å}ƒKã ³[³ t¡´¬à ëÒï¹A¡[J ú A¡[=} t¡àTåº (1912-1990) Kã ‘Òü³à ¯à t¡àÄ¤à’ , (ÚàA¡àÒüì¹àº, 1931), "ƒåKà Òü´£¡àºƒà íº¹´¬à šgà¤ã ³W¡à Τ¢[\t¡ [Î}ÒKã ‘Úå³ šà>¤à’ "³Îå} º³à¤³ A¡³º [Î}ÒKã ‘¤øì\–ƒøKã ºåìÒà}¤à’ ÒàÚ[¹¤à ¯à¹ã ³W¡à[Å} "[Î ëW¡ìó¡àR¡[Å}ƒà ë=àA—¡¹A¡[J ú ¯à¹ã ³W¡àKã ³W¡v¡à ë=àAáAá¤Îå "׳ "[ÎKã ³>å}ƒà A¡³ºKã ‘¤øì\–ƒøKã ºåìÒà}¤à’ >à J¹à ëÒÄà ³šè} ó¡à>à ë=àAáA¡[J ú "ƒå¤å ¯à¹ã ³W¡àKã "ì>ï¤à ™åK "³à ëÒï¹A¡š[ƒ ³[ÎKã ³tå¡}ƒà Òü} 1946 t¡à ¹à\A塳๠[Åt¡º[\; [Î}Ò>à ³àKã ¯à¹ã ³W¡àKã ºàÒü[¹A¡ ‘íºìA¡àº>å}ƒà’ "ƒåKà ³=}ƒà ‘íº>å}[Å’ ÒàÚ¤à ºàÒü[¹A¡[Å} "[Î šåì=à¹v¡ûå¡>à ³ÒàA¡šå ³[ošå¹ã ¯à¹ã ³W¡àKã "ìšàA¡š[> ÒàÚ>ó¡à* ÒàÚ>ì¹ ú "Ç¡´•à W¡x¹A¡[J¤à ¯à¹ã ³W¡àKã ¯à¹ã š[¹} "[Î>à R¡[Î ó¡à*¤à, ÒàÚ¤[ƒ 1973 ƒKã 2025 ó¡à*¤ƒà ³[ošå¹ã ëºàºƒà šèÄà Îà[Òt¡¸ "A¡àƒ[³ &¯àƒ¢ 50 ó¡}[J¤Kã ³>å}ƒà 16 >à ¯à¹ã ³W¡à *Òü[¹ ú "ƒåKà ³[ošå¹ã ¯à¹ã ³W¡àKã ºàÒü[¹A¡šå ¤àUºà ëºàºƒà Òì–ƒàA¡šKンA¡Îå ¤àUºà ëºàºƒà i¡öàXìºÎ> šøàÒü\ ó¡}[J¤à íºì¹ ú
"Ç¡´•à ºàA¡[J¤à ³[ošå¹ã ¯à¹ã ³W¡àKã šå[X "[Î>à Òü} 1994 Kã W¡Òã ëÚï¹A¡šƒ[ƒ ³[ošå¹ã Îà[Òt¡¸ƒà ¯à¹ã ³W¡à Òü¤[Å}Kã šè[A—¡}ƒà ³=å³ ³¹àR¡ ëÒï¤à ³t¡à} "³à ë=àA¡[J ú W¡Òã "[Îƒà ³[ošå¹ "³Îå} A¡àáใà íº¤à ÅA¡JR¡>¹¤à ¯à¹ã ³W¡à Òü¤[Å}>à ¯à¹ã ³W¡à¤å šà³\¤[Å}Kã ºèš "³à ëÅ´•>¤Kã JĤà ëÒï[J ú W¡Òã "[γB¡ã ëÅ}º¤à ¤å‡ý¡ šè[o¢³à >å[³v¡à A¡àáใà íº¤à ¯à¹ã ³W¡à Òü¤[Å}>à [Å–ƒå>à º[Û¡šå¹ƒà íº¤à Earl Higher Secondary School ƒà ¯à¹ã ³W¡à šà¤Kã ë>à}³Kã ë=ï¹³ "³à šàR¡ì=àA¡[J ú [yšå¹à ³[ošå¹ "³Îå} "ÎೃKã ³ã*Òü A¡Úà>à ¯à¹ã ³W¡à šàƒå>à ë=ï¹³ "ƒå ³àÚ šàA¡>à šàR¡ì=àA¡[J ú ë=ï¹³ "ƒåKã ³Jà t¡à¹A¡šà *Òü>à ³[ošå¹ã ëºàºƒà ¯à¹ã ³W¡à Òü¤à "Òü¤[Å}Kã tå¡} ëA¡àÒü>à íºKƒ¤à ºèš "³à ëų[Î ÒàÚ¤Kã ¯à ëÒïìƒàA—¡[J "³Îå} =à t¡¹ç¡A¡ íº¹Kà 1994 "[γB¡ã [ƒìδ¬¹ =àKã 25 ƒKã 27 ó¡à*¤ƒà ³[ošå¹ã ëÅài¢¡ ëÊ¡à[¹ ëÎàÎàÒü[i¡, Òü[–ƒÚà ÒàÚ¤[ÎKã &ºà}¤³ [ƒ>³oã [Î}Ò>à šø[Î샖i¡ *Òü¤à ƒà. ë>à}³àÒüì=³ ë>à[oìKàšàº [Î}Òà>à ëÎìyû¡i¡[¹ *Òü¤à ³àÒüÑ•à³ ®å¡¤> [Î}Òà>à ®¡àÒüÎ šø[Î샖i¡ *Òü¤à ³ã 13>à Åà¤à A¡[³[i¡ "³à ëų[J ú ³[΃à Òü}R塃³ [¤ì>àƒ, "àÒü &Î A¡à}\³, ºàÒüìt¡àg³ >㺳oã, ºà³à¤³ ¤ã¹³[o [Î}Ò, Òà*ì¹à}¤³ "³ì¹–ƒø, ëA¡, [¤ƒ¸àš[t¡, ëA¡, [¤ì>àƒ ¤ãÒà¹ã, &º, Òüì¤à³W¡à (¤ã¹³ìUàº), ¤à}ìJ³ ¤ã¹³ìUàº, "[¹¤³ ëKàšãì³àÒ> Å´¶¢ Úà*[¹ ú ³[ÎKà ëºàÚ>>à &ƒ®¡àÒü\[¹ A¡[³[i¡ "³Îå R¡à[¹Úà>¤³ >¤[‡š, ëÎïKàÒü\³ ¤øì\Å«¹, ë>à}ì=à´¬³ Aå¡gì³àÒ> "³Îå} >àl¡üì¹àÒü¤³ ‹>ìgàÒü [Î}Ò Úà*>à ëų[J ú "Ç¡´•à ëų[J¤à ³[ošå¹ã ëÅài¢¡ ëÊ¡à[¹ ëÎàÎàÒü[i¡, Òü[–ƒÚà ÒàÚ¤[΃à ëÒï[\[v¡û¡ "¯à} ë>à}ìšàB¡ã ëÊ¡i¡ šè´•³A¡ ëA¡à>[Å–ƒå>à ³[΃Kã šèÄà ë³´¬¹ 500 ë¹à³ íºì¹ ú ë³´¬¹[Å}Kã ³¹v¡û¡Îå ëšìi¡öà> ë³´¬¹, ëƒàì>¹ ë³´¬¹, ºàÒüó¡ ë³´¬¹ "³Îå} ë\ì>칺 ë³´¬¹[Å} ÒàÚ>à JàÚìƒà[Aá ú ³[ÎKã ³=v¡û¡à ó¡àl¡ü–ƒ¹ ë³´¬¹[Å} "³[ƒ ët¡àR¡à> ët¡àR¡à>¤à A¡[³[i¡ƒà Úà*¤à ë³´¬¹[Å}Îå íº[¹ ú ëÒï[\A¡ ëÒï[\A¡ ëÒà\àÒüƒKã ºàÒüìÅà³ P¡ºàš>à šø[Î샖i¡, [\[¹¤à³ƒKã ë=àA¡ìW¡à³ Źt¡>à ë\ì>칺 ëÎìyû¡i¡[¹ *Òü¤à, ¯à[A¢¡} šø[Î샖i¡ "³à "³Îå} ®¡àÒüÎ šø[Î샖i¡ 9 íº¤à "¯à} ë>à}ìšàB¡ã ëÊ¡i¡ Jè[ƒ}ƒKã ³ã×; Úà*¤à ë³´¬¹ 27 "³Îå} &ƒ®¡àÒü\¹ 5 Úà*¤à ÒüA¡\åìA¡[i¡®¡ A¡[³[i¡ "³>à ³[ÎKã =¤A¡ ë=ï¹³[Å} ëÚ}[Å[À ú ëÎàÎàÒü[i¡ "[Î>à W¡Òã Jè[ƒ}Kã "³[ƒ W¡Òã 22 33 A¡àĹKà šã¤à Úà*>à ³>à 9 ºà씂à[Aá ú Ò–ƒA¡ W¡ÒãKã *Òü>à-ÿ- 1) ¹à\A塳๠Åãt¡º[\; ºàÒüó¡ i¡àÒü³ &[W¡®¡ì³–i¡ &¯àƒ¢-2025>à Òà*ì¹à}¤³ "ì³àì¹ì–ƒøà [Î}Ò, ¤>t¡¹àšå¹ƒà 2) &ºà}¤³ [ƒ>³oã [Î}Ò ºàÒüó¡ i¡àÒü³ &[W¡®¡ì³–i¡ &¯àƒ¢-2025>à Òà*¤³ [šøìÚàA塳๠[Î}Ò, Òü´£¡àºƒà 3) ë³àÒü¹à}ì=³ *}¤ã [=Úà³ [>}ìR¡àº ³‹å³t¡ã ë³ì³à[¹&º Òü–i¡¹ì>ìÑ•º &¯àƒ¢-2025>à ë³àÒü¹à}ì=³ ëÎà[¤t¡à [Î}Òà, [¤ÄàA¡à[–ƒƒà 4) ºàÒü[¹A¡ìÚ}¤³ [¤[‹ [Î}Ò ë³ì³à[¹&º Òü–i¡¹ì>ìÑ•º &¯àƒ¢-2025>à š}Åàt¡à¤³ A¡³ºàA¡à”zà [Î}Ò, ºàÒü[¹A¡ìÚ}¤³ íºA¡àÒü, Òü´£¡àºƒà 5) >à*ì¹àÒü¤³ ‹>gÚ [Î}Ò >ã}[Å} Îà[Òt¡¸ ³>à-2025>à ë=àA¡ìW¡à³ "g>à 냤ã, ºàºà} šà¹, ëšàÒüºàšå¹ƒà 6) ³àÒüÑ•à³ ë¤àA塺 [Î}Ò >ã}[Å} Îà[Òt¡¸ ³>à-2025>à &>[\ ³à캳R¡à>¤ã W¡>å, ëA¡àÒüì¹îU ¤à\à¹, Òü´£¡àº ƒà íº¤ƒà "³Îå} 7) A塹U>Úoã >ãÅã} Îà[Òt¡¸ ³>à-2025>à Òà*¤³ Ît¡¸¤t¡ã 냤ã, ÅìK຤–ƒ í³ì>à íº¹v¡û¡à íº¤ƒà ºà씂àA¡[J ú ³>à ºà씂àA¡šà "[΃à >v¡>à ëÒï[J¤à W¡Òã J¹à "[΃à ëÎàÎàÒü[i¡ "[Î>à ºàÒü[¹A¡ 18 ëºà³ ëó¡àR¡ìJø ú 19 Ç¡¤à ºàÒü[¹A¡ *Òü>à ³³àR¡Kã W¡Òã 2024ƒà ëÎàÎàÒü[i¡ "[ÎKã 31ºA¡ Ç¡¤à [ΤÎàK¹ƒà šàR¡ì=àA¡[J¤à ³ã󡳃à í³´¬¹[Å}>à šà>[J¤à ¯à¹ã ³W¡à[Å}Kã šè>[Å>¤à ºàÒü[¹A¡ &[ƒìt¡à[¹&º ë¤àƒ¢ "³Kã ³Jàƒà ƒà. ¯àìÒ}¤³ A塳à¹ã W¡>å>à Òü[ƒi¡ ët¡ïƒå>à šåì=à¹A¡šà "[Î ëó¡àR¡[J ú
W¡Òã Jè[ƒ}Kã ³ó¡³ ëÒà} ëÒà}ƒå>à šàR¡ì=àA¡šà ³[ošå¹ã ëÅài¢¡ ëÊ¡à[¹ ëÎàÎàÒü[i¡, Òü[–ƒÚàKã W¡ÒãKã ¯à¹ã ³W¡à ëó¡[ʡ쮡ºKã Ò–ƒA¡ 32 Ç¡¤à W¡ÒãKã ³ãó¡³, 2005 A¡ã *Òü>à Î[Òƒ ®¡K; [Î}Ò Úåk¡ ëÒàìÊ¡º, ëKàJ¢à¤[Ñz "àK¹t¡àºà, [yšå¹àƒà šàR¡ì=àA¡[J ú [yšå¹à, ë³QàºÚà, [³ì\à¹à³, "¹ç¡>àW¡º šøìƒÅ, >àKàìºr¡, ³[ošå¹ "³Îå} "Îà³Kã ët¡àR¡à> ët¡àR¡à>¤à "=àÙà ³ó¡³ƒKã Úà*>à ºàA—¡¤à ë³´¬¹ W¡à´¶à ëÒ>¤>à ëÒàìÊ¡º "[΃à >å[³; ³[¹[> šèÄà íº[³Äƒå>à šèÄà íº[³Ä¤Kã >å}[Å>¤Kã ºãšå>Kà ëºàÚ>>à ¯à¹ã ³W¡à šà[³Äƒå>à šàR¡ì=àA¡[J ú
"Òà>¤à >å[³;A¡ã "ÚèA¡ šè} 9 ƒKã ëÒïìƒàA¡šà ë=ï¹³Kà ëºàÚ>>à ³>à ³=å³ ëÚ씂àA¡šKã ë=ï¹³ šàR¡ì=àA¡[J ú [yšå¹àKã ÒàÄKã ³”|ã "³Îå} ëÒï[\B¡ã [Î&º[š [ºƒ¹ *Òü[¹¤à ëںೠ[¤¹[\t¡ [Î}Òà>à "ì=àÒü¤à ëºR¡[¤¹A¡šà "ƒåKà Òà*¤³ [W¡yà (³[ošå¹), &º ¤ã¹³ìUຠ"³Îå} ëJàÒüÑ•à³ ¤ãì¹àºà 냤ã ([yšå¹à), ëÛ¡[y³Úå³ Î夃[> 냤ã>à "JĤà ëºR¡[¤¹A¡š[Å} "³Îå} ëÎàÎàÒü[i¡Kã ëšø[Î샖i¡ ºàÒüìÅà³ P¡ºàš [Î}Òà>à ëšøÎàÒüƒ ët¡ï[J ú
³t¡à} "[΃à >ã}[Å}¤à Úà¤[ƒ ë=ï¹³ "[΃à "ì=àÒü¤à ëºR¡[¤¹A¡šà *Òü[¹¤à [yšå¹àKã ÒàÄKã ³”|ã "³Îå} ëÒï[\A—¡à [Î&º[š [ºƒ¹ *Òü[¹¤à ëںೠ¤ã¹[\; "[Î ³ÒàB¡ã ëA¡–ƒøƒKã t¡¹ç¡AáA¡¡ ÒÄà &³&º& *Òü>à A¡à¹Aá¤à ³ãît¡[> ú "ƒåÎå ³ÒàB¡ã ëA¡–ƒøƒà t¡à[¹¤à ³ãît¡Kã ³ã[Å} "[Î [º[Å} "³³åv¡û¡[> ÒàÚ ú [ƒìδ¬¹ 25 ƒà ëÒïìƒàAáKà t¡à} 27 ó¡à*¤à >å[³; ³[¹[> Wè¡š—à W¡xKƒ¤à ë=ï¹³ "[΃à Úà*>>¤à ³[ošå¹ƒKã ³ã*Òü 40 ëÒ>¤Kã Jè;šå "³à t¡à} 24 Kã >å}[=ºKã Òü[–ƒìKà óáàÒüi¡ "³ƒà [yšå¹àƒà W¡;[³Ä[J ú 'ìJàÚ ³ã J¹Kã[ƒ t¡àì³à Òà*¤³ [šøìÚàA塳à¹>à [i¡ìA¡i¡ A¡A¡šã¤ƒKã ëÒï¹Kà šàl¡ü ó¡à*ìƒàA¡ ó¡à*[\> ëºàÒü>³A¡ ët¡ï[¤[J ú W¡;[º¤[Å} "[Îƒà ³[ošå¹Kã ¯à¹ã ³W¡à Òü¤à ³Úà´•à JR¡>¹¤[Å} ó¡>à Úà´•à Úà*ì¹ ú ³Úà}º´¬³ A¡àì–ƒÅ, >àl¡üì¹³ ëºàìA¡Å«¹, ¯àÒü ë¹àì³>, ³àÚà ë>šø³, Òà*¤³ Ît¡¸¤[t¡, Òà*¤³ >[º>ã, ëÛ¡[y³Úå³ Î夃[>, ëW¡à}=à³ Î夃[>, [\& `¡àì>Å«[¹, R¡àìR¡à³ &A¡à[Å[> >[W¡}¤à Úà*ì¹ ú 'ìJàÚKã íºó¡³ *Òü[¹¤à ÎÒム®¡K; [Î}Ò Úåk¡ ëÒàìÊ¡ºƒà ³ã ³àšº íº¤à A¡à "³ƒà ³[ošå¹Kã "Òº *Òü¹¤à "Òü¤à ³Úà}º´¬³ A¡àì–ƒÅ, >Òà *Òü[¹¤à "Òü¤à ¯àìÒ}¤³ ë¹àì³>, ëƒì®¡–ƒø, "Îà³Kã ÒàÒüºàA¡à[–ƒ, ºàÒüÅø³Jå–ƒKã ÅA—¡àÒü¹¤à "Òü¤à ë³àÒü¹à}ì=³ 냤 (Ç¡¤øà³), >à*ì¹³ ¹àì\>Kà ëºàÚ>>à íº[³Ä[J ú Òü>à* ë¹àì³>>à 'Kã Òüìt¡} "R¡´¬à ³*}ƒà ³ó¡³ ³t¡³ ÒàÚ¤à JàÚƒ>à šà}[¤[J ú ³àKã ³ìt¡} Úà*¹³‰¤[ƒ 'ÒàA¡ ³ó¡³ƒåƒà íº¤à R¡´Ã³ƒ¤à ÚàÒüú 'Kã Òü=A¡ *Òü¹¤à ³Úà}º´¬³ A¡àì–ƒÅÎå "ƒå³R¡àÒü ëƒì®¡–ƒø>à W¡àl¡ü>à ³ìt¡} šà}ƒå>à íº[Jú ³ó¡³ƒå ëÚï¹Kà ³³àR¡=v¡û¡à JR¡>Jø¤à "Òü¤à A¡Úà ë=}>¤Kã >å}R¡àÒü¤Îå ó¡à*[J ú W¡Òã A¡Úà l¡ü>¹ç¡‰¤à [yšå¹àKã &º ¤ã¹³ìUàº, ¹à\A塳๠t¡¹ç¡>[\;, šø[Î샖i¡ ºàÒüìÅà³ P¡ºàš, JàÒü샳 A¡à”z, ë=ï>àl¡ü\³ Ÿà³, ³[ošå¹ƒKã *Òü¹¤Îå [\[¹¤à³ƒà ºàš—à íº[J¤à ë=àA¡ìW¡à³ Źt¡ (ë\>칺 ëÎìyû¡i¡[¹) >[W¡}¤à A¡Úà l¡üÄ[J ú "³åB¡à ëÒÄà >å}R¡àÒü[J¤[ƒ [ƒ&³ ëA¡àìº\ƒà 1992-93 "‡àÒüƒà 'Kã ³îÒì¹àÒü *Òü[J¤à [҃ೠëƒàìº> l¡üÄ[J¤à "[Î[> ú ³Òà[v¡û¡ ëÎàÎàÒü[i¡ "[ÎKã "W¡R¡¤à ë³´¬¹ *Òü¹´¶ã, ëÒï[\A¡ ëKïÒà[i¡ƒà =¤A¡ ³ó¡³ *Òüƒå>à ëÒï[J¤à W¡Òã Aå¡>³åA¡[Î íº¹ìAá ÒàÚ¹´¶ã ú
"Òà>¤à >å[³; ë=ï¹³ ëÒïìƒàA¡šà "³Îå} ëÎàÎàÒü[i¡Kã ³>à ³=å³ šã¤à ëºàÒü¹Kà >å[³; >ã[> Wè¡š—à ëÎÎ> [>šà> JàÚìƒàv¡ûå¡>à ¯à¹ã ³W¡à šà>[J ú ÒüÒà> Òà>¤à ëÎÎ>ƒà ëšøà >ÒàA¡š³ "¹ç¡>à 냤ã>à "ƒåKà [>šà>Ç¡¤à "ì¹àÒü¤à ëÎÎ>ƒà 'ÒàA—¡à ë³àƒì¹t¡¹ *Òü>à Źç¡A¡ Úà[Jú ëÎÎ> "³³³ƒà ¯à¹ã ³W¡à 12/13 Kã W¡à}ƒà šèÄà ëÎÎ> [>šà>ƒà ¯à¹ã ³W¡à 98 ³åA¡ šà[J ú ¯à¹ã ³W¡à Òü¤à ëÒï¹A¡šƒà R¡àÒü[¹¤[Å} Úà*>à ³ÅA¡ >àÒü¹¤à A¡ÚàÎå ¯à¹ã ³W¡àKã ëó¡[ʡ쮡º "[΃à Źç¡A¡ Úàƒå>à ¯à¹ã ³W¡à šà[Jú šà[¹¤à ¯à¹ã ³W¡à[Å} "[΃à "¤à} ë>à}ìšàB¡ã ëÊ¡i¡[Å}ƒà íº[¹¤à J¹Îå t¡à´•à íºJø¤à ³[ošå¹ã "Òü¤[Å}Kã íºó¡³Kã "³Îå} šå[X ³[Ò}Kã ³ÅA¡ l¡ü¤à ó¡}Òü ú ¯à¹ã ³W¡à ó¡\¤à ó¡\ƒ¤à ÒàÚ¤ƒKã[ƒ ³[Î>à ëÒÄà ³¹ç¡ *Òü¤[> ÒàÚ>ã}Òü ú ÒÄà ÒÄà l¡üĹKà ³ìJàÚKã ëšàA—¡ó¡³ íºó¡³ƒà W¡vå¡>à ³ìJàÚKã šå[X ³[Ò}Kã ³t¡à}ƒà [=[\>¤Kã JR¡ºå¤Kã Jåìƒà}W¡à¤Îå ó¡}ºB¡[> ÒàÚ¤Kã =à\¤à íº[¹ ú šà[¹¤à šè´•³A¡ ó¡\¹¤à ¯à¹ã ³W¡à R¡àv¡û¡[> ÒàÚ¤[ƒ ÒàÚ³>¤à ë=àB¡[> "ƒå¤å W¡Òã 32 Wå¡š—à ¯à¹ã ³W¡à Òü¤Kã #ìÒï "³à šåJ;º[Aá¤à "[Î[ƒ =àK;šà Úà¤à ëJàR¡=à}[> ú ×[´• W¡>¤à >å[³v¡à [yšå¹àKã ³[³} W¡;º¤à [>¹³Òºƒà šèèÄà W¡;ºåÒü ú "Ç¡´•à >å[³; ³[¹[> Wå¡š—à íº[³Ä¹´¬à 'ìJàÚ šè´¬à t¡à} 28 ë>à}³àÒü[\} >å[³v¡à ÒüÚè³ ³àÒüîA¡ šà}ºA¡[J ú ÒA¡W¡à}[ƒ Ú賃à ëÚï¹ìAá "ƒå¤å >ã[Å} ³[³[ƒ ³å;šà >àÒüƒ>à =ì´¶àÚ>å}ƒà t¡àƒå>à íºìÒï¹K[> ú (¯àì¹} "[Î Òü¤ƒà ¯à}ìJ³ ¤ã¹³Uº [Î}Òà>à "àK¹t¡àºàƒà ëó¡àR¡¤à Òü}¹à[\ šàl¡üìW¡ North East Colors t¡à [ƒìδ¬¹ 26 t¡à Òàš[J¤à An Illuminous Short Story Festival on Manipuri Literature ÒàÚ¤à ¯àì¹} "ƒåƒKã ³ìt¡} ëºï\[Jú)