R¡¹à} "³Îå} R¡[ÎKã ³[ošå[¹ [k¡ìÚi¡¹ # 44

l¡üðÚ[>ƒà l¡ü[;Jø¤à ‘[¤yû¡ì³à¤¢Åã’ ëšÃ "[Î ³ìÒïÅà>à t¡¹àÒü t¡¹àÒü¤à [ƒì¹v¡û¡¹ "³>à ëÒv¡û¡à šàÚJ;šà R¡³ƒ¤à "³[>ú [ƒì¹v¡û¡¹ "×´¶A¡ "ìW¡ï¤à ëW¡ìºg ³àìÚàA—¡[Jø¤[>ú ³¹³[ƒ, ëi¡G "[Î Úà´•à Åà}¤à Long monologue "³Kã ³>å}ƒà l¡öà³à[i¡A¡ &G> ëÅ´¬Kã íÒ-[Å}¤à íº¤à t¡à¤à, [ƒì¹v¡û¡¹ "ƒå Î}ÑHõt¡ dramaturgy Kà ³[¹ íº>>à [k¡ìÚ[yìA¡º Òü³à[\ì>Î> Úà´•à ¯à}¤à íÒ[Å}¤à íº¤à Úà´•à ³¹ç¡*Òü¤à "³[>ú ³[ÎKã Î}ÑHõt¡ ë¹à³à[–i¡A¡ l¡öà³à "[ÎKã ¯à¹ã[ƒ šå¹ç¡¹à¤àÎ ÒàÚ¤à šåA¡ìW¡º W¡à*¤à ë=ï>à ó¡¤à [>}ì=ï "[Î>à ë>à}³à [Ò}W¡à¤Kã ³Jåv¡Kã ³ÅA¡ ³ìt¡ï ó¡\Jø¤ã l¡ü¤¢[Î ëA¡ï¤ã ÎK¢Kã \ìKàÒü Åà¤ã "³à A¡>[¤[Jú ³ƒåƒKã ³ìJàÚ "[> >å}[Å>[Jú
"ƒå¤å l¡ü¤¢[Î[ƒ ÅK¢ƒKã *Òü¤[>>à A¡>[¤¹¤à ³tå¡}ƒà ÎK¢ƒà "³åA¡ Ò>[Jú ³ìJàÚ "[> A¡àÚ>[J¤à "ƒåƒà ³ìJàÚ Úà´•à ¯à>[Jú ë>à}³à Òü–ƒö샤Kã ή¡àƒà l¡öà³à "³à ÅàĤƒà ³àKã ƒàÒüìºàKt¡à JR¡ìÒïƒ>à [>}ì=ï šå¹ç¡¹¤ÎA¡ã ³[³} šÀ夃Kã "¹à>¤à "ƒåKã Åàš>à ³¹³ *Òü¹Kà ³ã *Òü>à ³à캳ƒà "³åA¡ ÒÀA¡[Jú "ƒåP¡´¬à Åàš "ƒå>à >å}[Å>¤à "[>ƒåKã ë=ï\à>[¤¤à ÒàÚ¤ƒå *Òü[Jú l¡ü¤¢[Î "³Îå} [>}ì=ï šå¹ç¡¹¤Î Úà´•à >å}R¡àÒü>à ³t¡³ J¹à šà>[Jú "ƒå¤å Åàš "ƒåKã "ìt¡àÙà ³¹³ "³>à "³åA¡ ³ìJàÚ "[> A¡àÚ>[Jú l¡ü¤¢[Î l¡ü³}ƒà šà´¬ã "³à *>[Jú [>}ì=ï "ƒå>à =ì´¶àÒü A¡àÚ>à l¡ü³}, šà;, W¡ãR¡ tå¡ì¹º =å}>à [=[Jú ³î³ƒà ºàÒüKã ³P¡Äà l¡ü¤¢[Î "³åA¡ ÒàÄKã t¡àÒü¤} ³ã *Òü>à *Òü¹A¡[Jú ºàÒüÚà´•Îå ³ìJàÚ "[> #}>à W¡ãA—¡à íº[³Ä¤Kã "Úà¤à šãƒå>à íº[³Ä[J¤Kã ¯à¹ã "[Î[>ú
"ƒå>à A¡àÚ>¤Kã Åà}º-Åà}º¤à long monologue [Å} "[Î "ìW¡ï¤à ëW¡ìºg R¡àv¡û¡[> [ƒì¹v¡û¡¹ Jå[ƒ}³v¡à "ƒå¤å ¹t¡>Kã ëÅ´¬à R¡´¬à íÒ[Å}¤>à W¡à*>à ³àÚ šàA¡[Jú ¹t¡> [=Úà³Kã ³àÚ šàA¡šƒå Òü[–ƒÚà> [k¡ìÚi¡¹Kã Úà´•à influential theatre scholar, Nemichandra Jain (1919-2005) >à The Statement šà*ìW¡Kã August 6, 1982 ƒà "Îå´•à Òü¹A¡[J, Good Experiment in Theatre, A unique experiment in Sanskrit theatre attempted recently at Ujjain at the initiative of the Kalidash Akademi, for the pursuit of Indian classical arts and literature, specially Sanskrit drama and Theatre, Three eminent theatre Kavalam Naryan Panikkar, Kamlesh Dutta Tripathi and Ratan Kumar Thiyam staged the fourth act of VIKRAMORVASHI by Kalidas. The third rendring, by Chorus Repertory Theatre, Imphal in a Manipuri translation of the text, which was directed by Ratan Kumar Thiyam yet
another focus. While retaining the entire text including the songs, all in Manpuri, a large chrous was added to the performance it not only sang but also provided a kind of backdrop of lyrical movement for the main enactment. The performance certainly opened up an entirely new possibility of treating a Sanskrit play.
¹t¡> [=Úà³ Î}ÑHõt¡ ëšÃƒà ³Jº Ç¡>à šàÚ¤à R¡´¬à ët¡àš-ìt¡àÙà [ƒì¹v¡û¡¹ "³[>ú ³ÒàA—¡à >å}R¡àÒü¤>à ëšàìÀàÒü *Òü¤à Î}ÑHõt¡ ëšÃ[Å} šàÚ¤v¡à >v¡>à "¯à¤>à ëšàìÀàÒü *Òü¤à ³ÒàA¡[¤ ®¡àÎA¡ã ëšÃ ‘l¡ü¹ç¡®¡U³’ Îå šàÚ[Jú Wå¡´•Kã >ìv¡ ëA¡à¹Î 빚ìi¡à[¹Kã ¹t¡> [=Úà³Kã ³àÊ¡¹ [šá ëšÃ "³à *Òü[Jø¤[>ú l¡ü¹ç¡®¡Uº ëšÃ "[ÎÎå ¹t¡> [=Úà³Kã Î}ÑHõt¡ ëšÃƒà Òü[–ƒÚàƒà J«àÒüƒKã šà´•¤à ëšÃ "³[>ú ëšÃ "[γA—¡à 2013 ƒà ³‹¸šøìƒÅ K®¢¡o¢ì³–i¡>à [Å>¤à ¹t¡> [=Úà³Kã ëšÃJv¡û¡Kã *Òü¤à ëó¡[ʡ줺ƒà ëÒïìƒàA¡šKã ëšÃ *Òü[J ú ëšÃ "[Î ëÚ}>¤à ºàA¡[J¤à *ìƒX>à ëÒ>³>[Jƒå>à ëÒàºKã ³šà–ƒà [®¡[ƒ* ëšøàì\G>ƒà º´šàv¡û¡à 󡳃å>à ³ãÚà´•à ëÚ}>[Jú ³[ÎKã ëó¡[ʡ줺 "[Î Òü[–ƒÚàƒà "t¡àR¡¤à ëó¡[ʡ줺 "³[>ú [ƒì¹v¡û¡¹ "³Jv¡û¡Kã ëšÃ R¡àv¡û¡Kã *Òü¤à ëó¡[ʡ줺 "[Î ë>Îì>º ëÑHºƒà ³ƒåÎå K®¢¡ì³–i¡>à [Å>¤à ÒàÚ¤[Î šàA¡-šàA¡ *Òüì=àv¡û¡¤à "³[>ú ëó¡[ʡ줺 *ó¡ ¹t¡> [=Úà³Î ëšÃ\ "[Î[ƒ 2012 ƒÎå ëÚà‹šå¹ƒÎå [Å>[Jú "ìt¡àÙà ëÊ¡i¡A¡ã K®¡o¢ì³–i¡>à ¹t¡> [=Úà´¬å ºàÒüP¡´•à ÅA¡JR¡[Jú 'ìJàÚKã Òü¹³ƒ³ "[΃[ƒ "Îå´•à [Å>¤[Î "³åv¡û¡à ë=àA¡[J[‰ú
³ÒàA¡[¤ Î஡ "[Î Î}ÑHõt¡ ºãºà Òü¤[Å}Kã ³>å}ƒà J«àÒüƒKã ³[t¡A¡ ³ÚàÒüt¡>à =À¤à "Òü¤à "³[>ú ®¡àÎ>à Òü¤à ºãºà 13 >à Åà¤à ®¡àÎ >ài¡A¡W¡yû¡ ÒàÚ¤[ÎKã ³>å}ƒà l¡ü¹ç¡®¡UºÎå "³[>ú Î}ÑHõt¡ ºãºà Òü¤[Å}Kã ³>å}ƒà ®¡àÎA¡à ëJÄ[¹¤[Î ³ÒàB¡ã ºãºà[ƒ A¡Úà ÅàUì–ƒú "ƒåKà Úà´•à ³šàUº A¡>¤à ºãºà R¡àv¡û¡à *Òüú "ît¡ Î}ÑHõt¡ ºãºàKà ®¡àÎ>à Òü¤à W¡à*>à ëJÄ[¹¤[Î ³ÒàB¡ã šå¤¢¹Uƒà >à–ƒ¸àì”z t¡t¡ @ šø[¤Å[t¡ Îåy‹à¹ ÒàÚ¤[ƒ >à–ƒã ëºàÒü¹Kà Îåy‹à¹ W¡R¡ºA¡Òü ÒàÚ¤[Î[>ú ³ƒåKã ³tå¡}ƒà ³UºàW¡¹> ëÒïÒüú "ƒå>à ³àKã[ƒ ƒàÒüì¹C¡ [=ì³[i¡A¡ ºàÒü> "ƒåƒã ºãºà ëÒï¤[>ú Î}ÑHõt¡ ºãºà Òü¤Kã W¡;ì¹àºƒà, šà–ƒ³ƒà "³[ƒ ®¡à¹t¡ ³å[>Kã >ài¡¸ÅàÑ|Kã [>Ú³ƒà "¯à¤>à ëšàìºàÒü *Òü¤Kã [>Ú³—à šå[Àú "ƒå¤å l¡ü¹ç¡®¡Uº ÒàÚ[¹¤à ®¡àÎA¡ã ºãºà "[΃[ƒ Î}ÑHõt¡ ºãºà Òü¤Kã W¡;>-š=àš š[¹}ƒKã J¹à í=ìƒàAáKà Òü¤à "¯à¤>à ëšàìºàÒü *Òü¤à "³v¡à R¡àÚ¹¤à ºãºà[>ú
l¡ü¹ç¡®¡Uº ºãºà "[ÎKã ¯à¹ã "[Î ³Ò஡à¹t¡A¡ã J«àÒüƒKã "¯à¤à "[A¡¤à ó¡à*>à ¯à¹¤à t¡àS¡A¡ "³ƒà Úå´£¡³ *Òü¤[>ú "[A¡¤à ó¡}º¤à ºàgà* "ƒå ëºàÒü¹A¡šKã Åv¡û¡³ ‹õt¡¹àÊöKã ³àÚîA¡ƒà t¡TàÚ [Ź¤à Jå íÚJàÚ¹¤à (l¡ü¹ç¡®¡Uº) ºà>󡳃à [Å>à [Å>à W¡;º¤à ƒåìÚà¢ì‹à>Jv¡û¡à R¡àÚ¹¤à, Úå[ƒ[Ê¡¹Kã ³àÚîA¡ƒà šà–ƒšA¡à Aõ¡Ì¡Kt¡à R¡àÚ¹¤à, ºà–µã, ÅìKຠÅà³å "³[ƒ [>}ì=ï[Å}Kã "[Å¤à ³Åàt¡>à šãA¡ =>Jø¤à t¡àS¡A¡ "³ƒà íº³[Å}>à ët¡}=à >à*Òü¤Kã ëJàìgºt¡>à =À¤à "³Îå} ƒå왢à‹Äà "ì¹àÒü¤à Úà[Òš t¡à>[J¤à Úà´•à =åA¡ ºà*¤à t¡àS¡A¡ "³[>ú ºãºà "[Î ëºàÒü¹A¡šƒà ƒå왢à‹Äà "[Å íº¤àv¡û¡à W¡;[J¤ƒà "ìR¡ï¤à A¡à}R¡ ët¡à}ƒå>à W¡;[J¤à ¹t¡> [=Úà³Kã l¡ü¹ç¡®¡Uº l¡ü¤ƒà [t¡[À¤à ³ãÚà´•à R¡A—¡[J¤à, ó¡à*[J¤à "¯à¤à [Îì>³à>à ó¡à*¤à šã¤à R¡³ƒ¤à ó¡\ì¹àº R¡[ÎÎå A¡à*¤à íº>[‰ú
¹U ëÎàšà> ÒàÚ>à [³}ì=à>¤à ³‹¸šøìƒÅ K®¡o¢ì³–i¡>à [Å>¤à ëó¡[ʡ줺 "ƒåƒà ³ìJàÚKã K®¡o¢ì³–i¡>à Òü>®¡àÒüi¡ ët¡ï¹A¡šƒKã ¯àì¹R¡\[¹¤Îå Źç¡A¡ Úà¤à ó¡}[Jú ëó¡[ʡ줺 "ƒåƒà ëA¡à¹ÎA¡ã ÅøàÒü> ëšÃÒàl¡üÎA¡à W¡š ³àÄ>à ëγƒå>à 뮡àšàºKã ¹[¤–ƒø ®¡¤>Kã A¡³ìšÃGt¡à \à>å¯à¹ã 5, 2013 ƒKã \à>å¯à¹ã 11, 2013 ó¡à*¤à šàR¡ì=àA¡[Jú ëó¡[ʡ줺ƒåƒà ëA¡à¹ÎA¡ã ³[³} íº¹¤à ëšÃ[Å} l¡ü¹ç¡®¡U³, [A¡} *ƒ [ƒ ƒàA¢¡ ëW¡´¬¹, "Þê¡à ÚåK, ëÔ> [¯ 냃 &ì¯A¡>, >àÒü> [Òº ¯à> 뮡[º, l¡üv¡¹ [šøÚàƒ[Å>[W¡}¤à l¡ü;[Jú
ëA¡à¹Î 빚ìi¡à¢[¹ [k¡ìÚi¡¹ "³Îå} ¹t¡> [=Úà´•à 1984 ƒKã[ƒ ‘W¡yû¡¤×’ šåì=àv¡ûå¡>à ³à캳Kã [k¡ìÚi¡¹ƒà ³¹àA¡ ³Úå} =å}>à ëÅà 100 ëÒÄà l¡üvå¡>à ºà–ƒà[Jú ³[ošå¹ã [k¡ìÚi¡¹>à ³à캳Kã íºìt¡àR¡ƒà šì\} [ó¡¹àº ë=;tå¡>à ³ó¡³ "³à A¡>¤à R¡³[J¤[Î 1984 ƒKã ëÒïìJöú R¡[ÎÎå [ó¡¹àº "[Î ¯àÁ¢¡ [k¡ìÚi¡¹ƒà ë>à}ìƒàº ëJ;>à šàÒü[¹ú Òü[–ƒÚà> [k¡ìÚi¡¹>à "ìt¡àÙà ¹t¡> [=Úà³ "³à "³åA¡ ÒÄà šåì=àA¡šà ¯à¹Kƒ¤à =àv¡û¡à íºì¹ ëÒï[\[v¡û¡ú ³à캳Kã ëÒA¡ ³[³} íº¤à [k¡ìÚi¡¹Kã ëó¡[ʡ줺 šå´¬à ¹t¡> [=Úà³Kã ëšÃ>à ºà–ƒàìJøú ÒU;>à J[\v¡û¡} [>}[Å}º¤ƒàú
ë³àl¢¡> &Gš[¹ì³ì–i¡º [k¡ìÚi¡¹>à ³[ošå¹ƒà ÅàJš t¡à´ÃA¡¤à ³tå¡}ƒà ët¡àš-ìt¡àÙà ³[ošå¹ã [k¡ìÚi¡¹Kã ÅìAáà> "³à ëšàAáv¡ûå¡>à Òü[–ƒÚà šå´¬à t¡š—à t¡š—à 'ìJàÚKã [k¡ìÚi¡¹>à šàÚ[ÅÀA¡[Jú ³=}ƒà ³à캳Kã "ìW¡ï¤à [k¡ìÚi¡¹Kã ëó¡[ʡ줺 J¹ƒà ë>àUàJø¤à ¹t¡> [=Úà´•à W¡R¡[Å>¤à R¡´ÃA¡[Jú ³=}ƒà ë>àUàJø¤à íÒÑ•à³ A¡àÒû¡àÒüºàºÎå ³à캳Kã [k¡ìÚi¡¹ƒà W¡R¡[ÅÀA¡[Jú ³Jà t¡à>à "³åA¡ ëºàìA¡–ƒø "¹à´¬³Îå ³à캳Kã =àv¡û¡à W¡R¡[ÅÀA¡[Jú ³[ÎKã ³Jà t¡à¹A¡šƒà >Òà *Òü[¹¤à [ƒì¹v¡û¡¹ J¹>à ³à캳Kã =àv¡û¡à W¡R¡[ÅĤà A¡Äà ëÒà;>[¹ú ³ìJàÚ>à ³à캳Kã =àv¡û¡à ëó¡[ʡ줺 "³à "[>[ƒ Úà*¹ç¡¤Îå Úà*ìJö, "ƒå¤å ³ìJàÚ ¯àÁ¢¡¡ AáàÎA¡ã [ƒì¹v¡û¡¹ "³à *Òü¹¤øà? "³Îå} ³ìJàÚKã A¡[”|¤å¸Î> "[Î[ƒ ³Jà t¡à>à ëÚ}¤à t¡à[¹ú
ëNÃà줺A¡ã =àv¡û¡à º³ƒ³ "³Kã [ó¡ƒà ³ó¡³ "³à A¡>¤à ÒàÚ¤[΃à ëó¡àì¹–ƒà W¡;ºKà ºãºà "³à "[> ëÒv¡û¡à l¡ü;ºå¹Kà º³ "³Kã [k¡ìÚi¡¹Kã ëNÃà줺Kã =àA¡ ëÒv¡û¡à ëºÙà Úàìƒú Òü[–ƒÚàKã ëšÃ ³Úà³ "³à ëó¡àì¹> íº¤àv¡û¡à Úà´•à l¡ü;[ºú "ƒå¤å ³ìJàÚ ³à캳Kã =àv¡û¡à ÅA¡JR¡¤à ÒàÚ¤ƒ[ƒ *Òüìƒú ³šà>Kã ëó¡[ʡ줺[Å} "[΃à W¡R¡¤à ÒàÚ¤[Î[ƒ International Curatorial pannel "³>à JÀ¤à, "ìW¡ï¤à ëó¡[ʡ줺[Å} "[ÎKã Festival Director ³Úà³ "[Î>à ³à캳 šå´¬[Î ëA¡àÚ>à ëA¡àÚW¡; W¡;ºKà ëšÃ ³[Å} >àÒüƒ>à ëÚ}ºKà J>[º¤[>ú An international theatre festival is standarised when it has a clear artistic vision a transparent selection process. It presents high-quality performances from different countries, balancing traditional and contemporary forms. Professional production management, proper artist care, and ethical practices are essential. The festival should include workshops, discussions and cultural exchange alongside performances. Strong organisation, international networking and regular evaluation ensure global credibility and substainability.
"ƒå>à Òü[–ƒÚàƒKã &[> ëÊ¡i¡ "³ƒKã ³šà–ƒà ºãºà l¡ü;ºåì¹ ÒàÚ[¹¤[Å} "[Î "Úà´¬>à A Grade  5 star Festival or B Grade  3 -4 Star Festival *Òüƒ¤à ëºàÚ>-ìºàÚ>>à International Curatorial Committee íºt¡¤à š}ìt¡ïƒà ët¡ï¤à ³Úà³ "³[>ú ³¹ç¡*Òü>à Òü[–ƒÚàKã ºãºà ³Úà³ "³à l¡ü;ºåì¹ ÒàÚ>à ë>Îì>º ëšš¹ƒà Òü>[¹¤[Å} "[΃[ƒ ³ó¡³ƒåƒà íº¤à Òü[–ƒÚà ³W¡à[Å}>à "ìW¡ï¤à ëó¡[ʡ줺[Å} ºàA¡šƒà Å´•à lå¡K¢à šå\à, ëšàUº ëó¡[ʡ줺P¡´¬à ºàA¡šƒà íšÅà JàÚ>¹Kà ëA¡ï¤[>ú
ëNÃà줺 A¡>ìi¡Gt¡à ³[ošå¹ã [k¡ìÚi¡¹ í>>¤à ³t¡³ƒÎå ÒàÚ[¹¤à J¹à "[΃à J«àÚƒKã ³¹ç¡*Òü>à Òü–i¡¹ì>Îì>º Curatorial Committee "[΃à Úå´£¡³ *Òü¤à "[Î Úà´•à ³¹ç¡*Òüú ëºàÚ>>à ëNÃà줺 A¡>ìi¡Gt¡à 'ìJàÚKã [k¡ìÚi¡¹>à W¡R¡[Å>¤à R¡´ÃA¡š[΃à, A¡³ìƒï>à W¡R¡ºA¡[J¤à, A¡³ìƒï>à "ƒåP¡´¬à [k¡ìÚi¡¹ ¯àÁ¢¡ AáàÎ [k¡ìÚi¡¹ ëųK;[J¤ƒà A¡³ìƒï>à 'ìJàÚKã [k¡ìÚi¡¹ƒà A¡¹´¬à Åàóå¡>à *Òü¹A¡[Jø¤à ÒàÚ¤[Î [W¡}ì=àv¡ûå¡>à ëÚ}¤à Úà´•à ƒ¹A¡à¹ íºú ³¹³[ƒ 'ìJàÚKã "Òº-º³>[Å} ³[ošå¹ã [k¡ìÚi¡¹Kã ³¹ç¡ *Òü>à 1950 Kã ³³àR¡Kã ³ãì¹àº[Å} "ƒå>à ÅàÄ¤à ºãºà[Å} "[Î ëNÃà줺Kã =àv¡û¡à "³v¡à W¡R¡[Å>¤à R¡³[Jìƒú ³¹ç¡*Òü>à 1950 "³Îå} 60 Kã ³t¡³ƒà ë=àAáA¡[J¤à ºàÒü[¹A¡ ºàÒüÇ¡ íÒ¹¤à [k¡ìÚi¡¹ ë³A¡¹[Å}>à ³šà>Kã &Gš[¹ì³ì–i¡º [k¡ìÚi¡¹ ÅA¡R¡>¹A¡Jø¤à ³tå¡}ƒà 'ìJàÚKã >å¸ [k¡ìÚi¡¹ "[Î ÅàK;ºv¡ûå¡>à ¯àÁ¢¡¡ AáàÎA¡ã [ƒì¹v¡û¡¹[Å} ³¹ç¡*Òü>à ¹t¡> [=Úà³, íÒÑ•à³ A¡àÒû¡àÒüºàº, ëºà줖ƒø "¹à´¬³—[W¡}¤à ë=àAáA¡[Jø¤[>ú
[email protected]