®¡à¤ ó¡¤à "³[ƒ "Åà\à
|
[ƒì>Å ÅàìƒàA¡š³
ë>à}³à K‹à>à ×Òüƒà "Îå´•à ÒàÚ, 'Kã ³šå>à '¤å Úà´•à =ã>à =ã>à óå¡[¤¡ú ³ƒåƒà ×Òü>à Jå³Òü, "ƒå *Òü¹¤[ƒ >R¡ A¡[¹Kã Ú賃å =àìƒàAáKà W¡;[y¤ì>à¡ú ³ƒåƒà K‹à>à "³åA¡ Jå´ÃA¡[J, Úè´¬åƒåKã ³W¡à>åšã Úà´•à ó¡\¤à "³à íº¡ú ³W¡à>åšãƒå>à ºàÒü[¹A¡ šàl¡ü Úàƒ¤à ³t¡³ƒà Úè´¬åƒå>à ³W¡à>åšãƒåƒà "Îå´•à ëÒA¡ ëÒA¡ íW¡¹Kà ÒàÚ-A¡[¹P¡´¬à >R¡>à ºàÒü[¹A¡ šàl¡ü ÒàÚ¤à Úà‰¤[ƒ Kà‹à[Îƒà šãì=àB¡[>¡ú ³[Î íº¤>à ' Ú賃å =àìƒàA¡šà R¡³ƒƒå>à R¡[Î ó¡à*¤à t¡àgà R¡àÒüƒå>à íº[¹¤[>¡ú "ƒåKà "ìt¡àÙà "³>à-šàšå ÒàÚ¤à ³ã*Òü "³>à #Ŭ¹ƒà ¤¹ "³à >ãî\¡ú >ã[¹¤à ¤¹ "ƒå[ƒ, ëÒ #Ŭ¹ 'ìR¡à–ƒà =¤A¡ "³à, Kà[Øl¡ "ìW¡ï¤à "³à ëºàÚ>>à >åšã ³Úà³ "³à ÒàÚ[¹¤à >ã\[¹¤à ¤¹[Î >>àÒü 'ìR¡à–ƒà šã>[¤Úå¡ú šàšåKã šøà=>àƒåƒà ëš>[¤¹ƒå>à #Ŭ¹>à ‘t¡=àÑzè¡ >R¡>à >ã}¤à =å}\ì¹à "Îå´•à ÒàÚ¹Kà šàšå>à >ã\[¹¤à ¤¹ƒå šã[¤[J¡ú ëÒï[\A¡ šàšå KຢΠÑHåº "³K㠤Π‰àÒü®¡¹ *Òü>à =¤A¡ ó¡}\칡ú >ã>ã}Òü ÒàÚƒå>Îå ">ã¹A¡ ÒÄà >ã¤à Úà‰¤à šàšå>à ³=ì´¶àÚƒå ëšgƒ>à ³=”zà ëÅàîg, ‘J”‚ìÒïƒ>à ¤¹ >ã¹ç¡¤Kã ƒàÅà[> '>à ó¡}\[¹[Ρú’
®¡à¤šå ó¡¹K[ƒ ó¡}ó¡ƒà "ƒå³ ó¡¤\à;[>¡ú ®¡à¤ ó¡¤à ÒàÚ¤à ¯àó¡³ "³à "à "ìKƒKã t¡àƒå>à ºà[Aá¡ú 'ìJàÚ Òüì¹àºƒà ®¡à¤ ó¡¤à ÒàÚ>[¹[Î Òü}[ºÅt¡[ƒ ‘*®¡¹ A¡>[ó¡ìƒ–i¡’ ÒàÚ[¹[Î *Òüìƒï ³à[À¡ú "ƒå>à *®¡¹ A¡>[ó¡ìƒ–i¡[Î A¡[¹P¡´¬à ®¡à¤ ó¡¤à ÒàÚ[¹[Î *Òü¹´¬à t¡à¹¤à Úà´•à [=>à >å}R¡àÒü¤à Úà¤à ³t¡à}ƒå *ÒüKìƒï[¹¡ú ®¡à¤šå 󡹤[ƒ Òü=”zà šR¡>å}ƒà "ƒå³ >å}R¡àÒüì=àA¡šà ÚàÒü ÒàÚ¤[γ[ƒ ³Úà³Îå ÒüJR¡ JR¡>¹³Kƒ¤à ³à[À¡ú ' ÒüÅà³A¡Îå ³¹A¡ ³¹v¡û¡à ®¡à¤ ó¡[\>¤Kã =¤A¡[Î "ƒå³ ët¡ïî\ ÒàÚt¡à칡ú Úà´•à >å}R¡àÒü¡ú Úà´•Kà >ìv¡ *씂àA—¡¤å >å}R¡àÒü¡ú =àA¡ "ìÚï[¤ ³ìt¡àº ëºà´¬ã ÒàÚ¤ƒå ëÚï>à >å}R¡àÒü¤à ó¡}î\¡ú >àA¡º "³ì¹à³ƒ¤å[ƒ ®¡à¤ ó¡¤à ÒàÚ¤[Î ë=àÒü>à ó¡v¡¤à ë=ï*}[ƒ >ìv¡¡ú ³[Î>à A¡>à "³v¡ƒà ë=àÒüìƒàA—¡à "A¡àÚ¤à >;yKà ³àR¡Ò>¤à ët¡ïÎ ÒàÚ¤Îå ºà>K‰à J[À¡ú šè[A—¡} ¯àJº >å}R¡àÒü>à =´•¤à ëÒà;>¤ƒà ®¡à¤ ó¡¤à ÒàÚ¤[ÎKã ³ìt¡} ëºï¤à ÚàÒü¡ú 'ìJàÚ>à t¡àÄ[¹¤[Î šè[A—¡}-¯àJº >å}R¡àÒü>à íº¤ƒå >;yà¡ú šè[A—¡} ¯àJº¤å >å}R¡àÒü¹¤à ÒA¡W¡à} ó¡>à >àƒ-ëÚv¡û¡>à íº¤ƒà ³ìt¡} *Òü ÒàÚ>à ºàl¡ü[¹ ³Úà³[Î "Wå¡´¬à J¹[ƒ íºK[> J[À¡ú ³¹³ "[Î>à ÒA¡W¡à} ó¡>à >àƒà ëÚv¡û¡>à íº>¤à ëÒà;>¤ƒà šè[A—¡} ¯àJº¤å >å}R¡àÒü>à =´¬à ³ìt¡ï t¡àÒü¡ú šè[A—¡} ¯àJº¤å >å}R¡àÒü>à =´•¤à ëÒà;>¤ƒà Åã[\Ä[¹¤à ët¡àR¡à> ët¡àR¡à>¤à ë³k¡ƒ[Å}[ÎKã ³>å}ƒà ®¡à¤ó¡¤à ÒàÚ¤[γÎå Úà´•à ó¡Jø¤à ³Jº[ÎKã ë³k¡ƒ "³à *Òü>à Åã[\Ĥƒà ë=àÒüìƒàA—¡à A¡àÄKƒ¤à Òã¹³ ³Úà³ "³à íºt¡¤à >ìv¡¡ú ³¹³ "[Î>à ëźÎå [t¡}ƒ¤à "[ÎP¡´¬à ³JºKã šè[A—¡} ¯àJº¤å >å}R¡àÒü>à =´¬ƒà Åã[\Ĥà Úà¤à ®¡à¤ ó¡¤à ÒàÚ¤à ë³k¡ƒ[Î '[ƒ J¹à ët¡àÒü>à "ƒå³A¡ Åã[\îÄ ÒàÚ t¡àÒü¡ú 'ƒà >v¡>à ³[ÎKã ë³k¡ƒ[Î Åã[\Ä¤à ³ã*Òü ó¡>à Úà´•Îå "ƒå³A¡ ë=}î>¡ú "ƒå¤å ÒàÚ[¹¤à ³ã*Òü[Å}[Î>à ³[ÎKã ë³k¡ƒ[Å}[Î A¡[¹ ³¹³Kã >;yKà A¡¹´¬à ³JºKã &[¹Úàƒà [Å[\Ä[¹¤ì>à ÒàÚ¤[γ[ƒ '[ƒ JR¡ì‰¡ú ë³àÒü[Å}[Î>à A¡¹´¬à ³*}ƒà ë³k¡ƒ[Τå Åã[\Ä[¹¤ì>à ÒàÚ¤ƒå JR¡ºå‰KÎå ³*} J¹ƒà Åã[\Ĺ³K‰à ÒàÚ¤Kã [W¡}>¤[ƒ íºt¡¤à >ìv¡¡ú [W¡}>[¹ìƒà A¡[¹ì>à ÒàÚ¤ƒå[ƒ R¡àÒüÒàv¡û¡} [=K;W¡[JìK 'Kã ³t¡à}[Î ÒàÄà šàl¡üƒ³[JìK¡ú ë>à}³-ë>à}³à ÒàÚ[¹[Î Aå¡Òü[‰¤Kã ¯à[>¡ú ³ÒàA—¡à JR¡ì=} ë=}>[J¡ú ³³àR¡ƒ¤å[ƒ ³à 'Kà A¡Úà¹A¡ ÒÄà ë=}>ìJø¡ú ë=}>¤à ÒàÚ[¹[Î l¡üĤà >;yKà ó¡´¶ãăå>à ¯à¹ã ët¡ï¤[ƒ >ìv¡¡ú º´¬ã º³Jà}ƒà Ç¡³ í=>¤à, l¡ü[J¤à "ƒåP¡´¬[>¡ú "ƒå¤å >Òà> ë>à}³ƒå³[ƒ ³ÒàA¡Îå ³ìJàÚ>à ó¡[´Ã¤ƒåƒà W¡}ºv¡ûå¡>à Úà*¹A¡[J¡ú ³à>à "ƒå´•Kà 'ìJàÚKã Òü¹v¡û¡à W¡}ºAáKà "Îå´•à ó¡´¬à Úà*¤t¡à >v¡>à ¯à¹ã ¯àt¡àÒü A¡Úà "³à θ๠ët¡ï¹A¡[J¤ƒåƒà 'Kã ³t¡³ Aå¡Òü>ƒKã ' ÒüÅà ó¡à*¤à JR¡¤à R¡³ƒ>à =ì´¶àÚKã A¡à[W¡–ƒà ëºàÄà ëºà;ºKà íº¹´¬à >å}[ÅKã #šàv¡ûå¡ Òüì>à; A¡à¤à ëÒï¹A¡[J¡ú ¯à¹ã[Å} [ÎÚ¹ ët¡ï>¤t¡à >v¡>à ³à>à 'ìR¡à–ƒà ‘t¡àì³à [ƒì>Î’ ÒàÚ>à ëA¡ï¹A¡[J¤à, ëJàìg–ƒå³A—¡à A¡[¹Kã "ìW¡ï¤à #=A¡ "³à ÒàÚ¤ƒå *Òüƒå>à =ì´¶àÚƒà íÚì¹àÒü¡ú ³³àR¡ƒà ë>à}³t¡Îå ³à>à '¤å "Îå´•à ëA¡ï[J[‰¡ú ³ÒàA¡Îå R¡àÒüÒàA¡ Úà*¹´ÃKà ³Ú賃à W¡}ìJø¡ú 'Îå A¡à¹[Aá¤à #ì>à;[Å}>à íÚ¹A¡šƒà JàR¡¤à R¡³‰ƒå>à Úè³ t¡´•à ÒÀìAá¡ú E¡à "³¤å[ƒ >³ƒå>à íº¹´¶ã¡ú ³à E¡à W¡à¤øà W¡àƒ¤øà ÒàÚ¤ƒåÎå JR¡ìƒ¡ú "ƒå¤å E¡àƒå[ƒ ëºïìÒïÒü¡ú >å[³ƒà}[>¡ú íºA¡àÚ[>¡ú '>à Òü=”zà ³ìR¡à–ƒà J[À¤à "[ÎP¡´¬à ³àÎå '¤å A¡¹´•à J[À¤ì>à ÒàÚ¤ƒå ' A¡[¹Îå JR¡¤à R¡³ìƒ¡ú >å[³vå¡Kã Ú賃à ÒÀA¡šà º³¯ãƒåƒà '>à ÅàK;[J¤à "ÅàKã óå¡¹à ³Úà³ Úè³ ëÚï[¹¤ƒåó¡à*¤à Ú賃à W¡}ƒ>à Kà[Øl¡ ³>å}ƒà ó¡´ÃKà #îÅ ³Jº ³Jº t¡à¹Kà '>à t¡à[J¤à ¹àKà ³Úೃå¤å 'ìJàÚKã ëºà–ƒ>à ®¡à¤ ó¡¤à ÒàÚ¤ƒå[> ÒàÚ¤à Úàó¡³ ë=àv¡ûö¡à¡ú >å[³; Jè[ƒ}Kã ó¡¹A¡šà ®¡à¤tå¡>à Ç¡³ ëW¡à”‚¹AáKà R¡[Î ó¡à*¤à ®¡à¤ ó¡ƒå>à šè[A—¡} ¯àJº[Î A¡Úàƒà >å}R¡àÒü>à íº[¹¤à¡ú >àA¡º "³ì¹à³ƒ¤å[ƒ ®¡à¤ ó¡¤à ÒàÚ[¹¤[Î "Åà ³Jº "³P¡´¬[>¡ú ®¡à¤ ó¡ƒå>à šè[A—¡} ¯àJº>à A¡[¹ A¡[¹ì>à šR¡Åàƒà ÅàK;[º¤à ³Úà³[Î A¡¹´•à "Åà ó¡ìv¡ ÒàÚK[>¡ú '[Î "Åà\à* >ìv¡ A¡¹´•à ÒàÚK[>¡ú >å³ãv塃Kã ' ³à¤å ët¡àÒü>à l¡ü>ã}[J¡ú ëÚ}>ã}[J¡ú ë³àÒü "ìƒà³ƒà ët¡àÒü>à W¡;>ã}[J¡ú
³[ošå¹ìÎ [ƒšå¸[i¡ [Î&³Kà[Î ">ãKà =´¬à R¡´¬à "ƒåP¡´¬à º³ƒ³ "³[>¡ú ³[Î>Îå ' ëš>¤à R¡³[‰¡ú [ƒšå¸[i¡ [Î&³ ">ã =[´Ã[ÎP¡³ [Î&³Kà[Î ">ã >;yKà "׳Kà =´¬à R¡´Ã¤[ƒ "³åB¡à ëÒÄà ³[ošå¹[Î Úà´•à Jè;A¡> šàU>¤à ëÊ¡i¡ "³à ëÅàÚƒ>à *Òü¤à R¡´¬à Úà¤Kã *Òüì=àA¡šà íº¡ú ³[ošå¹Kã [Î&³>à ¯àÅA¡ ëºïƒå>à =¤A¡ šåÒ>[J¤à =à ó¡à*¤à ó¡à[‰îR¡ƒà l¡ü;º[Aá¤à ët¡ï¹[Aá¤à &G> &–ƒ &[C¡} ³Úà³[΃ì¤à A¡[¹P¡´¬à [Î&³[Î ">ã >;yKà "ƒå³ *ÒüÒÀ´¬à t¡à¹K[ƒ ³[ošå¹ A¡[¹ *Òü¤à ÚàÒü¡ú ³ã "³Jv¡û¡>à ët¡ï ¤Kà ³ã ">ã >;yKà "׳>à ët¡ï¤K[ƒ ³Åà>à ëJ;>ó¡³ ë=àA¡Òü¡ú [Î&³ "³Jv¡û¡> ó¡à*¤à "Ç¡A¡ Úà´•à l¡ü;ºAᤃà ë³àÒü [Î&³ ">ã "׳ "³Kà ëÒ[gÄà Òàš[W¡ÀKà =¤A¡ ët¡ïÒÀ¤[ƒ ëÒï[\A¡ ³ãÚà´•à [Î&³ "³Jv¡û¡>àìt¡ï¤ƒà l¡ü[¹¤à J¹[΃Kã Źç¡A¡ ">ã >;yKà "׳ ëÒÄà l¡üó¡³ ë=àv¡ûö¡à? ³[ÎKã Òàڹ硹[ƒ [ƒÀãKã ë³àÒü ³ÒàÅÚ íºìÅ´¬à *Òü>à íº[¹¤à J¹[΃à Úà´•à ¯àì¹ï\[>}Òü¡ú ³[ošå¹Kã [Î&³ "³à ÒàÚ¤ƒå "³åv¡û¡}[ƒ *Òü¹Kà º³ƒ³[ÎKã ³ÅA¡ ë=àA¡šà A¡[¹ A¡[¹ì>à J¹t¡à *Òü¹¤Îå ët¡ï\ìK ÒàÚ>à "Åà W¡à*>à ët¡ï \[¹¤à ³ã*Òü J¹à íº ÒàÚ¤[Î ë³àÒü [ƒ[ÀKã [\-\à [Å}[ÎÎå "ƒå³ ÒüJR¡ JR¡[º¤[>¡ú ³[Î JR¡>à JR¡>à A¡[¹KンA¡ [Î&³ "³Jv¡û¡³A¡ ÒàšÃã¤ì>à¡ú ë³àÒü [Î& *Òü\¹Kà =¤A¡ ³Úà³ "³à ët¡ï\ìK ÒàÚ>à íº\[¹¤[Å}[Î [Î&³ *Òü>à ëºàÒü>à ÒàÙã¹Kà ë³àÒü[Å}[Î šà}[ƒ} ³àÄ>à =¤A¡ ët¡ïÒÀ¤[ƒ R¡[Î [Î&³ "³Jv¡û¡>à ët¡ï¤ƒà l¡ü[¹¤à J¹[ÎP¡´¬à ³Úà³ "³à ëÒÄà l¡üì¹àÒü‰à¡ú [Î&³ "³>à º´¬ã ë=à}Kã ƒàÒüt¡¸ ëºï ƒå>à ëųÒ>K[>¡ú [Î&³ "³>à l¡àC¡¹Jà>à ëÚ}[Å>Ò>K[>¡ú [Î&³ "³>à >àºà>[W¡}¤à ëų ÅàÒ>K[>¡ú [Î&³ "³>à ³îÒì¹àÒü[Å} ëųK; ÅàK;Ò>K[>¡ú ³Îå´•à ët¡ï¹¤ƒì¤à ³[ošå¹ W¡Òã ó¡àƒ>à šå}º} º}ó¡³ ë=àA¡Òü¡ú ³Ç¡´•à ët¡ïKƒ¤ƒà ët¡ï[‰¤[Î>[ƒ ë³àÒü [ƒÀãKã íºìÅ´¬à *Òü>à íº[¹¤[Å}[Î ³[ošå¹ Ç¡}W¡à* W¡à*J;Ò[Ä}ìƒ ÒàÚ¤Kã J僳[>¡ú ³[Î *Òü¹K[ƒ ë³àÒü>à ³[ošå¹-³[ošå¹...ÒàÚƒå>à ët¡àÒü>à ³[ošå¹ šÀKà ÒàÚ[¹¤à ³Úà³[Î>à A¡[¹¡ú ³t¡à}[Î ëÚï¹Aá¤[ƒ R¡ÅàÒüKã "ìÒ賈à '>à ¯àó¡³ ">ãJA¡ ët¡À¹ *Òü>à A¡àšW¡[J¤ìƒà
×ì–ƒàv¡ûå¡>à =´Ã´¬à Úàìƒï ³àì–ƒø¡ú Kà‹à>à óå¡K>¤à ³šåƒåKã Ú賃å ×ì–ƒàAáKà A¡[¹Kã ëW¡>¤à R¡³[Jƒ¤ì>à¡ú ëºàÚ>>à šàšå>à A¡[¹ ¤¹ [>¹Kà ó¡}¤>à A¡[¹ *Òü>à ó¡}¤à ÒàÚ¤>[W¡}¤[Î ëÒï[\A¡ [ƒÀã "³[ƒ ³[ošå¹ ">ãKã ³¹v¡û¡à íº>[¹¤à ³[¹[Î í>>¤ƒà ëšàš t¡àK[> J[À¡ú ³šåƒå>à ³W¡à>å[šƒà ºàÒü[¹A¡ šàl¡ü Úàƒ¤Kã Kà‹àƒà šãì=àB¡[> ÒàÚ>à ÒüW¡³ W¡´•à íW¡-R¡à}¤à ët¡ï ¤ƒåƒà Kà‹¹ƒå>à ëÅà³ƒà ³W¡à>åšã ó¡\¤ƒå ó¡}ºKƒ¤[> ÒàÚƒå>à ³šåKã ó塤à íW¡¤Kã íW¡>à JàR¡ºKà Ç¡³ íº¤ƒå¡ú "ìÅೃ>à [ƒ[ÀKã íºìÅ´¬[Å}>à >ìR¡à–ƒ>à "ƒå šã¹Kƒ¤[>, >ìR¡à–ƒ>à "ƒà *ÒüÒÀKƒ¤[> ÒàÚ¹Kà Ç¡³ =ì´¬àÎ [Å[\Äì¤àÒü ët¡ï¹Kà ëÅà³Kã íºR¡àA¡š[Å}[Î>à ³ƒå *Òü¹Kƒ¤[> "ƒå ó¡}ºKƒ¤[> ÒàÚ¤Kã "Åà ët¡ï¹Kà ¯àJº š}>å}ƒà >å}R¡àÒüì=àA—¡à íº>[¹¤à ³Úà³[Î ®¡à¤ ó¡¤à ÒàÚ¤ƒå A¡[¹Kã *Òüó¡³ ë=àìAáàÒü¡ú ‘>å[³; A¡àÙà’ ÒàÚ¤à ¯à¹ã "³à ³Úà³Îå t¡à[¤¹³K[>¡ú J«àÒü >å}ì\}[š¤à>à >å[³; "[> ë=àAá´¬ƒå "³à A¡àš=¹Kà "³Jv¡û¡³A¡ R¡àÒü[J¡ú >å[³; ">ã ë=à[AáîR¡ƒà >å[³ƒà} ÒàÚ¤à íº¹³ìƒ ë³àÒü ">ã>à [ÅìÀà> Åã[g> ƒå¸[i¡¡ ët¡ï>ƒå>à¡ú ³Ç¡ ÒàÚ>à 'ìJàÚKãÎå [Î&³ "ƒå³Kà íº¹¤[ƒ ë³àÒü [ÅìÀà> [Å[g> ët¡ïƒå>à =¤A¡ "³v¡à ëš[–ƒ}ƒà íºt¡¤Îå ÚàÒü¡ú ³[ÎKà ëºàÚ>>à tå¡}Kã ³ãì¹àº A¡Úà>à ¯à¹ã ºàÒü[¹A¡ *Òü>Îå "Îå´•à ë=}>¹A¡šÎå ÚàÒü-...Once upon a time there were three CM in the state of Manipur. They were sharing the developmental works in the state... "Îå´•Kà ¯à¹ã ºàÒü[¹v¡û¡à, [Ò[Ê¡öƒà A¡[¹ƒà ë=}>¹A¡šƒà * ³[ošå¹[Î ³t¡³ " ³ƒà [Î&³ "׳Kà íº¹³ƒå>à W¡à*J; ë=ï¹à}Kã =¤v¡û¡à Úà´•à &ƒ®¡àX *Òü¹´¬à \à; *Òüì¹ ÒàÚ>à ëÅàÄìƒàÒü[> ³[Î[ƒ >v¡ƒå>à ³šå óå¡K>¤ƒåKã ³>àv¡û¡à Ç¡³ íW¡ W¡à>à W¡à>à ³W¡à>åšãKã "Åàƒà šåXã ëºà´¬ƒå³[ƒ ó¡\³ì–ƒ¡ú "Åà\à* >;yKà ®¡à¤ ó¡¤à ÒàÚ¤ƒå t¡àì¹àÒü‰à¡ú
ë>à}³à K‹à>à ×Òüƒà "Îå´•à ÒàÚ, 'Kã ³šå>à '¤å Úà´•à =ã>à =ã>à óå¡[¤¡ú ³ƒåƒà ×Òü>à Jå³Òü, "ƒå *Òü¹¤[ƒ >R¡ A¡[¹Kã Ú賃å =àìƒàAáKà W¡;[y¤ì>à¡ú ³ƒåƒà K‹à>à "³åA¡ Jå´ÃA¡[J, Úè´¬åƒåKã ³W¡à>åšã Úà´•à ó¡\¤à "³à íº¡ú ³W¡à>åšãƒå>à ºàÒü[¹A¡ šàl¡ü Úàƒ¤à ³t¡³ƒà Úè´¬åƒå>à ³W¡à>åšãƒåƒà "Îå´•à ëÒA¡ ëÒA¡ íW¡¹Kà ÒàÚ-A¡[¹P¡´¬à >R¡>à ºàÒü[¹A¡ šàl¡ü ÒàÚ¤à Úà‰¤[ƒ Kà‹à[Îƒà šãì=àB¡[>¡ú ³[Î íº¤>à ' Ú賃å =àìƒàA¡šà R¡³ƒƒå>à R¡[Î ó¡à*¤à t¡àgà R¡àÒüƒå>à íº[¹¤[>¡ú "ƒåKà "ìt¡àÙà "³>à-šàšå ÒàÚ¤à ³ã*Òü "³>à #Ŭ¹ƒà ¤¹ "³à >ãî\¡ú >ã[¹¤à ¤¹ "ƒå[ƒ, ëÒ #Ŭ¹ 'ìR¡à–ƒà =¤A¡ "³à, Kà[Øl¡ "ìW¡ï¤à "³à ëºàÚ>>à >åšã ³Úà³ "³à ÒàÚ[¹¤à >ã\[¹¤à ¤¹[Î >>àÒü 'ìR¡à–ƒà šã>[¤Úå¡ú šàšåKã šøà=>àƒåƒà ëš>[¤¹ƒå>à #Ŭ¹>à ‘t¡=àÑzè¡ >R¡>à >ã}¤à =å}\ì¹à "Îå´•à ÒàÚ¹Kà šàšå>à >ã\[¹¤à ¤¹ƒå šã[¤[J¡ú ëÒï[\A¡ šàšå KຢΠÑHåº "³K㠤Π‰àÒü®¡¹ *Òü>à =¤A¡ ó¡}\칡ú >ã>ã}Òü ÒàÚƒå>Îå ">ã¹A¡ ÒÄà >ã¤à Úà‰¤à šàšå>à ³=ì´¶àÚƒå ëšgƒ>à ³=”zà ëÅàîg, ‘J”‚ìÒïƒ>à ¤¹ >ã¹ç¡¤Kã ƒàÅà[> '>à ó¡}\[¹[Ρú’
®¡à¤šå ó¡¹K[ƒ ó¡}ó¡ƒà "ƒå³ ó¡¤\à;[>¡ú ®¡à¤ ó¡¤à ÒàÚ¤à ¯àó¡³ "³à "à "ìKƒKã t¡àƒå>à ºà[Aá¡ú 'ìJàÚ Òüì¹àºƒà ®¡à¤ ó¡¤à ÒàÚ>[¹[Î Òü}[ºÅt¡[ƒ ‘*®¡¹ A¡>[ó¡ìƒ–i¡’ ÒàÚ[¹[Î *Òüìƒï ³à[À¡ú "ƒå>à *®¡¹ A¡>[ó¡ìƒ–i¡[Î A¡[¹P¡´¬à ®¡à¤ ó¡¤à ÒàÚ[¹[Î *Òü¹´¬à t¡à¹¤à Úà´•à [=>à >å}R¡àÒü¤à Úà¤à ³t¡à}ƒå *ÒüKìƒï[¹¡ú ®¡à¤šå 󡹤[ƒ Òü=”zà šR¡>å}ƒà "ƒå³ >å}R¡àÒüì=àA¡šà ÚàÒü ÒàÚ¤[γ[ƒ ³Úà³Îå ÒüJR¡ JR¡>¹³Kƒ¤à ³à[À¡ú ' ÒüÅà³A¡Îå ³¹A¡ ³¹v¡û¡à ®¡à¤ ó¡[\>¤Kã =¤A¡[Î "ƒå³ ët¡ïî\ ÒàÚt¡à칡ú Úà´•à >å}R¡àÒü¡ú Úà´•Kà >ìv¡ *씂àA—¡¤å >å}R¡àÒü¡ú =àA¡ "ìÚï[¤ ³ìt¡àº ëºà´¬ã ÒàÚ¤ƒå ëÚï>à >å}R¡àÒü¤à ó¡}î\¡ú >àA¡º "³ì¹à³ƒ¤å[ƒ ®¡à¤ ó¡¤à ÒàÚ¤[Î ë=àÒü>à ó¡v¡¤à ë=ï*}[ƒ >ìv¡¡ú ³[Î>à A¡>à "³v¡ƒà ë=àÒüìƒàA—¡à "A¡àÚ¤à >;yKà ³àR¡Ò>¤à ët¡ïÎ ÒàÚ¤Îå ºà>K‰à J[À¡ú šè[A—¡} ¯àJº >å}R¡àÒü>à =´•¤à ëÒà;>¤ƒà ®¡à¤ ó¡¤à ÒàÚ¤[ÎKã ³ìt¡} ëºï¤à ÚàÒü¡ú 'ìJàÚ>à t¡àÄ[¹¤[Î šè[A—¡}-¯àJº >å}R¡àÒü>à íº¤ƒå >;yà¡ú šè[A—¡} ¯àJº¤å >å}R¡àÒü¹¤à ÒA¡W¡à} ó¡>à >àƒ-ëÚv¡û¡>à íº¤ƒà ³ìt¡} *Òü ÒàÚ>à ºàl¡ü[¹ ³Úà³[Î "Wå¡´¬à J¹[ƒ íºK[> J[À¡ú ³¹³ "[Î>à ÒA¡W¡à} ó¡>à >àƒà ëÚv¡û¡>à íº>¤à ëÒà;>¤ƒà šè[A—¡} ¯àJº¤å >å}R¡àÒü>à =´¬à ³ìt¡ï t¡àÒü¡ú šè[A—¡} ¯àJº¤å >å}R¡àÒü>à =´•¤à ëÒà;>¤ƒà Åã[\Ä[¹¤à ët¡àR¡à> ët¡àR¡à>¤à ë³k¡ƒ[Å}[ÎKã ³>å}ƒà ®¡à¤ó¡¤à ÒàÚ¤[γÎå Úà´•à ó¡Jø¤à ³Jº[ÎKã ë³k¡ƒ "³à *Òü>à Åã[\Ĥƒà ë=àÒüìƒàA—¡à A¡àÄKƒ¤à Òã¹³ ³Úà³ "³à íºt¡¤à >ìv¡¡ú ³¹³ "[Î>à ëźÎå [t¡}ƒ¤à "[ÎP¡´¬à ³JºKã šè[A—¡} ¯àJº¤å >å}R¡àÒü>à =´¬ƒà Åã[\Ĥà Úà¤à ®¡à¤ ó¡¤à ÒàÚ¤à ë³k¡ƒ[Î '[ƒ J¹à ët¡àÒü>à "ƒå³A¡ Åã[\îÄ ÒàÚ t¡àÒü¡ú 'ƒà >v¡>à ³[ÎKã ë³k¡ƒ[Î Åã[\Ä¤à ³ã*Òü ó¡>à Úà´•Îå "ƒå³A¡ ë=}î>¡ú "ƒå¤å ÒàÚ[¹¤à ³ã*Òü[Å}[Î>à ³[ÎKã ë³k¡ƒ[Å}[Î A¡[¹ ³¹³Kã >;yKà A¡¹´¬à ³JºKã &[¹Úàƒà [Å[\Ä[¹¤ì>à ÒàÚ¤[γ[ƒ '[ƒ JR¡ì‰¡ú ë³àÒü[Å}[Î>à A¡¹´¬à ³*}ƒà ë³k¡ƒ[Τå Åã[\Ä[¹¤ì>à ÒàÚ¤ƒå JR¡ºå‰KÎå ³*} J¹ƒà Åã[\Ĺ³K‰à ÒàÚ¤Kã [W¡}>¤[ƒ íºt¡¤à >ìv¡¡ú [W¡}>[¹ìƒà A¡[¹ì>à ÒàÚ¤ƒå[ƒ R¡àÒüÒàv¡û¡} [=K;W¡[JìK 'Kã ³t¡à}[Î ÒàÄà šàl¡üƒ³[JìK¡ú ë>à}³-ë>à}³à ÒàÚ[¹[Î Aå¡Òü[‰¤Kã ¯à[>¡ú ³ÒàA—¡à JR¡ì=} ë=}>[J¡ú ³³àR¡ƒ¤å[ƒ ³à 'Kà A¡Úà¹A¡ ÒÄà ë=}>ìJø¡ú ë=}>¤à ÒàÚ[¹[Î l¡üĤà >;yKà ó¡´¶ãăå>à ¯à¹ã ët¡ï¤[ƒ >ìv¡¡ú º´¬ã º³Jà}ƒà Ç¡³ í=>¤à, l¡ü[J¤à "ƒåP¡´¬[>¡ú "ƒå¤å >Òà> ë>à}³ƒå³[ƒ ³ÒàA¡Îå ³ìJàÚ>à ó¡[´Ã¤ƒåƒà W¡}ºv¡ûå¡>à Úà*¹A¡[J¡ú ³à>à "ƒå´•Kà 'ìJàÚKã Òü¹v¡û¡à W¡}ºAáKà "Îå´•à ó¡´¬à Úà*¤t¡à >v¡>à ¯à¹ã ¯àt¡àÒü A¡Úà "³à θ๠ët¡ï¹A¡[J¤ƒåƒà 'Kã ³t¡³ Aå¡Òü>ƒKã ' ÒüÅà ó¡à*¤à JR¡¤à R¡³ƒ>à =ì´¶àÚKã A¡à[W¡–ƒà ëºàÄà ëºà;ºKà íº¹´¬à >å}[ÅKã #šàv¡ûå¡ Òüì>à; A¡à¤à ëÒï¹A¡[J¡ú ¯à¹ã[Å} [ÎÚ¹ ët¡ï>¤t¡à >v¡>à ³à>à 'ìR¡à–ƒà ‘t¡àì³à [ƒì>Î’ ÒàÚ>à ëA¡ï¹A¡[J¤à, ëJàìg–ƒå³A—¡à A¡[¹Kã "ìW¡ï¤à #=A¡ "³à ÒàÚ¤ƒå *Òüƒå>à =ì´¶àÚƒà íÚì¹àÒü¡ú ³³àR¡ƒà ë>à}³t¡Îå ³à>à '¤å "Îå´•à ëA¡ï[J[‰¡ú ³ÒàA¡Îå R¡àÒüÒàA¡ Úà*¹´ÃKà ³Ú賃à W¡}ìJø¡ú 'Îå A¡à¹[Aá¤à #ì>à;[Å}>à íÚ¹A¡šƒà JàR¡¤à R¡³‰ƒå>à Úè³ t¡´•à ÒÀìAá¡ú E¡à "³¤å[ƒ >³ƒå>à íº¹´¶ã¡ú ³à E¡à W¡à¤øà W¡àƒ¤øà ÒàÚ¤ƒåÎå JR¡ìƒ¡ú "ƒå¤å E¡àƒå[ƒ ëºïìÒïÒü¡ú >å[³ƒà}[>¡ú íºA¡àÚ[>¡ú '>à Òü=”zà ³ìR¡à–ƒà J[À¤à "[ÎP¡´¬à ³àÎå '¤å A¡¹´•à J[À¤ì>à ÒàÚ¤ƒå ' A¡[¹Îå JR¡¤à R¡³ìƒ¡ú >å[³vå¡Kã Ú賃à ÒÀA¡šà º³¯ãƒåƒà '>à ÅàK;[J¤à "ÅàKã óå¡¹à ³Úà³ Úè³ ëÚï[¹¤ƒåó¡à*¤à Ú賃à W¡}ƒ>à Kà[Øl¡ ³>å}ƒà ó¡´ÃKà #îÅ ³Jº ³Jº t¡à¹Kà '>à t¡à[J¤à ¹àKà ³Úೃå¤å 'ìJàÚKã ëºà–ƒ>à ®¡à¤ ó¡¤à ÒàÚ¤ƒå[> ÒàÚ¤à Úàó¡³ ë=àv¡ûö¡à¡ú >å[³; Jè[ƒ}Kã ó¡¹A¡šà ®¡à¤tå¡>à Ç¡³ ëW¡à”‚¹AáKà R¡[Î ó¡à*¤à ®¡à¤ ó¡ƒå>à šè[A—¡} ¯àJº[Î A¡Úàƒà >å}R¡àÒü>à íº[¹¤à¡ú >àA¡º "³ì¹à³ƒ¤å[ƒ ®¡à¤ ó¡¤à ÒàÚ[¹¤[Î "Åà ³Jº "³P¡´¬[>¡ú ®¡à¤ ó¡ƒå>à šè[A—¡} ¯àJº>à A¡[¹ A¡[¹ì>à šR¡Åàƒà ÅàK;[º¤à ³Úà³[Î A¡¹´•à "Åà ó¡ìv¡ ÒàÚK[>¡ú '[Î "Åà\à* >ìv¡ A¡¹´•à ÒàÚK[>¡ú >å³ãv塃Kã ' ³à¤å ët¡àÒü>à l¡ü>ã}[J¡ú ëÚ}>ã}[J¡ú ë³àÒü "ìƒà³ƒà ët¡àÒü>à W¡;>ã}[J¡ú
³[ošå¹ìÎ [ƒšå¸[i¡ [Î&³Kà[Î ">ãKà =´¬à R¡´¬à "ƒåP¡´¬à º³ƒ³ "³[>¡ú ³[Î>Îå ' ëš>¤à R¡³[‰¡ú [ƒšå¸[i¡ [Î&³ ">ã =[´Ã[ÎP¡³ [Î&³Kà[Î ">ã >;yKà "׳Kà =´¬à R¡´Ã¤[ƒ "³åB¡à ëÒÄà ³[ošå¹[Î Úà´•à Jè;A¡> šàU>¤à ëÊ¡i¡ "³à ëÅàÚƒ>à *Òü¤à R¡´¬à Úà¤Kã *Òüì=àA¡šà íº¡ú ³[ošå¹Kã [Î&³>à ¯àÅA¡ ëºïƒå>à =¤A¡ šåÒ>[J¤à =à ó¡à*¤à ó¡à[‰îR¡ƒà l¡ü;º[Aá¤à ët¡ï¹[Aá¤à &G> &–ƒ &[C¡} ³Úà³[΃ì¤à A¡[¹P¡´¬à [Î&³[Î ">ã >;yKà "ƒå³ *ÒüÒÀ´¬à t¡à¹K[ƒ ³[ošå¹ A¡[¹ *Òü¤à ÚàÒü¡ú ³ã "³Jv¡û¡>à ët¡ï ¤Kà ³ã ">ã >;yKà "׳>à ët¡ï¤K[ƒ ³Åà>à ëJ;>ó¡³ ë=àA¡Òü¡ú [Î&³ "³Jv¡û¡> ó¡à*¤à "Ç¡A¡ Úà´•à l¡ü;ºAᤃà ë³àÒü [Î&³ ">ã "׳ "³Kà ëÒ[gÄà Òàš[W¡ÀKà =¤A¡ ët¡ïÒÀ¤[ƒ ëÒï[\A¡ ³ãÚà´•à [Î&³ "³Jv¡û¡>àìt¡ï¤ƒà l¡ü[¹¤à J¹[΃Kã Źç¡A¡ ">ã >;yKà "׳ ëÒÄà l¡üó¡³ ë=àv¡ûö¡à? ³[ÎKã Òàڹ硹[ƒ [ƒÀãKã ë³àÒü ³ÒàÅÚ íºìÅ´¬à *Òü>à íº[¹¤à J¹[΃à Úà´•à ¯àì¹ï\[>}Òü¡ú ³[ošå¹Kã [Î&³ "³à ÒàÚ¤ƒå "³åv¡û¡}[ƒ *Òü¹Kà º³ƒ³[ÎKã ³ÅA¡ ë=àA¡šà A¡[¹ A¡[¹ì>à J¹t¡à *Òü¹¤Îå ët¡ï\ìK ÒàÚ>à "Åà W¡à*>à ët¡ï \[¹¤à ³ã*Òü J¹à íº ÒàÚ¤[Î ë³àÒü [ƒ[ÀKã [\-\à [Å}[ÎÎå "ƒå³ ÒüJR¡ JR¡[º¤[>¡ú ³[Î JR¡>à JR¡>à A¡[¹KンA¡ [Î&³ "³Jv¡û¡³A¡ ÒàšÃã¤ì>à¡ú ë³àÒü [Î& *Òü\¹Kà =¤A¡ ³Úà³ "³à ët¡ï\ìK ÒàÚ>à íº\[¹¤[Å}[Î [Î&³ *Òü>à ëºàÒü>à ÒàÙã¹Kà ë³àÒü[Å}[Î šà}[ƒ} ³àÄ>à =¤A¡ ët¡ïÒÀ¤[ƒ R¡[Î [Î&³ "³Jv¡û¡>à ët¡ï¤ƒà l¡ü[¹¤à J¹[ÎP¡´¬à ³Úà³ "³à ëÒÄà l¡üì¹àÒü‰à¡ú [Î&³ "³>à º´¬ã ë=à}Kã ƒàÒüt¡¸ ëºï ƒå>à ëųÒ>K[>¡ú [Î&³ "³>à l¡àC¡¹Jà>à ëÚ}[Å>Ò>K[>¡ú [Î&³ "³>à >àºà>[W¡}¤à ëų ÅàÒ>K[>¡ú [Î&³ "³>à ³îÒì¹àÒü[Å} ëųK; ÅàK;Ò>K[>¡ú ³Îå´•à ët¡ï¹¤ƒì¤à ³[ošå¹ W¡Òã ó¡àƒ>à šå}º} º}ó¡³ ë=àA¡Òü¡ú ³Ç¡´•à ët¡ïKƒ¤ƒà ët¡ï[‰¤[Î>[ƒ ë³àÒü [ƒÀãKã íºìÅ´¬à *Òü>à íº[¹¤[Å}[Î ³[ošå¹ Ç¡}W¡à* W¡à*J;Ò[Ä}ìƒ ÒàÚ¤Kã J僳[>¡ú ³[Î *Òü¹K[ƒ ë³àÒü>à ³[ošå¹-³[ošå¹...ÒàÚƒå>à ët¡àÒü>à ³[ošå¹ šÀKà ÒàÚ[¹¤à ³Úà³[Î>à A¡[¹¡ú ³t¡à}[Î ëÚï¹Aá¤[ƒ R¡ÅàÒüKã "ìÒ賈à '>à ¯àó¡³ ">ãJA¡ ët¡À¹ *Òü>à A¡àšW¡[J¤ìƒà
×ì–ƒàv¡ûå¡>à =´Ã´¬à Úàìƒï ³àì–ƒø¡ú Kà‹à>à óå¡K>¤à ³šåƒåKã Ú賃å ×ì–ƒàAáKà A¡[¹Kã ëW¡>¤à R¡³[Jƒ¤ì>à¡ú ëºàÚ>>à šàšå>à A¡[¹ ¤¹ [>¹Kà ó¡}¤>à A¡[¹ *Òü>à ó¡}¤à ÒàÚ¤>[W¡}¤[Î ëÒï[\A¡ [ƒÀã "³[ƒ ³[ošå¹ ">ãKã ³¹v¡û¡à íº>[¹¤à ³[¹[Î í>>¤ƒà ëšàš t¡àK[> J[À¡ú ³šåƒå>à ³W¡à>å[šƒà ºàÒü[¹A¡ šàl¡ü Úàƒ¤Kã Kà‹àƒà šãì=àB¡[> ÒàÚ>à ÒüW¡³ W¡´•à íW¡-R¡à}¤à ët¡ï ¤ƒåƒà Kà‹¹ƒå>à ëÅà³ƒà ³W¡à>åšã ó¡\¤ƒå ó¡}ºKƒ¤[> ÒàÚƒå>à ³šåKã ó塤à íW¡¤Kã íW¡>à JàR¡ºKà Ç¡³ íº¤ƒå¡ú "ìÅೃ>à [ƒ[ÀKã íºìÅ´¬[Å}>à >ìR¡à–ƒ>à "ƒå šã¹Kƒ¤[>, >ìR¡à–ƒ>à "ƒà *ÒüÒÀKƒ¤[> ÒàÚ¹Kà Ç¡³ =ì´¬àÎ [Å[\Äì¤àÒü ët¡ï¹Kà ëÅà³Kã íºR¡àA¡š[Å}[Î>à ³ƒå *Òü¹Kƒ¤[> "ƒå ó¡}ºKƒ¤[> ÒàÚ¤Kã "Åà ët¡ï¹Kà ¯àJº š}>å}ƒà >å}R¡àÒüì=àA—¡à íº>[¹¤à ³Úà³[Î ®¡à¤ ó¡¤à ÒàÚ¤ƒå A¡[¹Kã *Òüó¡³ ë=àìAáàÒü¡ú ‘>å[³; A¡àÙà’ ÒàÚ¤à ¯à¹ã "³à ³Úà³Îå t¡à[¤¹³K[>¡ú J«àÒü >å}ì\}[š¤à>à >å[³; "[> ë=àAá´¬ƒå "³à A¡àš=¹Kà "³Jv¡û¡³A¡ R¡àÒü[J¡ú >å[³; ">ã ë=à[AáîR¡ƒà >å[³ƒà} ÒàÚ¤à íº¹³ìƒ ë³àÒü ">ã>à [ÅìÀà> Åã[g> ƒå¸[i¡¡ ët¡ï>ƒå>à¡ú ³Ç¡ ÒàÚ>à 'ìJàÚKãÎå [Î&³ "ƒå³Kà íº¹¤[ƒ ë³àÒü [ÅìÀà> [Å[g> ët¡ïƒå>à =¤A¡ "³v¡à ëš[–ƒ}ƒà íºt¡¤Îå ÚàÒü¡ú ³[ÎKà ëºàÚ>>à tå¡}Kã ³ãì¹àº A¡Úà>à ¯à¹ã ºàÒü[¹A¡ *Òü>Îå "Îå´•à ë=}>¹A¡šÎå ÚàÒü-...Once upon a time there were three CM in the state of Manipur. They were sharing the developmental works in the state... "Îå´•Kà ¯à¹ã ºàÒü[¹v¡û¡à, [Ò[Ê¡öƒà A¡[¹ƒà ë=}>¹A¡šƒà * ³[ošå¹[Î ³t¡³ " ³ƒà [Î&³ "׳Kà íº¹³ƒå>à W¡à*J; ë=ï¹à}Kã =¤v¡û¡à Úà´•à &ƒ®¡àX *Òü¹´¬à \à; *Òüì¹ ÒàÚ>à ëÅàÄìƒàÒü[> ³[Î[ƒ >v¡ƒå>à ³šå óå¡K>¤ƒåKã ³>àv¡û¡à Ç¡³ íW¡ W¡à>à W¡à>à ³W¡à>åšãKã "Åàƒà šåXã ëºà´¬ƒå³[ƒ ó¡\³ì–ƒ¡ú "Åà\à* >;yKà ®¡à¤ ó¡¤à ÒàÚ¤ƒå t¡àì¹àÒü‰à¡ú