šàî´¬>à ºå[W¡}¤à Úå&>&º&ó¡A¡à šãá &[Køì³–i¡ ³Jà W¡x[¹ ‘A¡àƒ¹[Å}Kã Ê¡àÒüìš> =à 5 ƒKã ëÒÄà šãì=à[v¡ûö¡’

ìJàÚKã Ê¡àó¡ [¹ìšài¢¡¹
Òü´£¡àº, ³àW¢¡ 16 @ šàî´¬>à ºå[W¡}¤à Úå>àÒüìi¡ƒ ë>Îì>º [º¤ì¹Î> óø¡–i¡, Úå&>&º&ó¡A¡à ³[ošå¹ íºR¡àA¡ "³Îå} Òü[–ƒÚà íºR¡àB¡à A塳\à 2023 Kã >줴¬¹ 29 ƒKã W¡x¹A¡šà =à 27 >å[³; 17 [> ³šå} ó¡à¹Aá¤à šãá &[Køì³–i¡ ³Jà W¡x[¹¡ú "ƒå³ *Òü>³A¡ A¡àƒ¹[Å}ƒà šã¤à Ê¡àÒüìš–ƒ[ƒ Ç¡š—t¡Kã =à 5 Jv¡û¡Kã šã¤t¡à R¡àÚ[¹¡ú
³[ošå¹ ëº[\Îìº[i¡¤ &ìγ-[¤ÃKã ¯àÒ} šàl¡üJ峃à &³&º& Îå\¢A塳๠*yû¡³>à Ò}ºA¡šà ¯àÒ}Kã šàl¡üJå³ šã¹ƒå>à ëÒà³ [³[>Ê¡¹ ëKà[¤–ƒàÎ ëA¡à씂ï\³>à ÒàÚ, W¡x[¹¤à šãá ëi¡à»¡ "[Îƒà šàî´¬>à ºå[W¡}¤à Úå&>&º&ó¡[A¡  뮡[¹ó¡àÒü ët¡ï¹¤à A¡àƒ¹[Å}Kã "šå>¤à ³Åã} "[Î šåÄà 1,435 [>¡ú ëÒï[\[B¡ *Òü>à A¡àƒ¹ "³³³ƒà =à "³ƒà ºåšà [º[Å} 6 A¡ã W¡à}ƒà Ê¡àÒüìš–ƒ šã[¹ú
Î[šÃì³–i¡[¹ *Òü¤à ¯àÒ}ƒà &³-&º& Îå\¢A塳à¹>à ÒàÚ, º³ƒ³ "[΃à Òü} t¡Ùà Ò[gÀA—¡¤à A¡àR¡ºåš Jå[ƒ}³B¡à ¯à¹ã Åà>¤ƒà ³ÒàA¡Îå ëÅïK;[º¡ú "ƒå³ *Òü>³A¡ =à 27 >å[³; 17 [> ³šå} ó¡à¹AáKà šãá &[Køì³–i¡ "[΃à =à "³ƒà A¡àƒ¹ "³³³ƒà ºåšà [º[Å} 6 Ê¡àÒüìš–ƒ šã¤à "[Î =à A¡ÚàKã ëÅ>ó¡³
Òü[–ƒÚà K¤o¢ì³–i¡>à šã¹A¡ìJø¡ú
Ê¡àÒüìš–ƒ[Å} "[Î ³t¡³ W¡à>à šãì=àA¡šãƒ¤à t¡à¹¤[ƒ A¡àƒ¹[Å} [Ò}ƒ¤à Úàƒ¤>à ëÅ> t¡àÄ¤à º´¬ã [=¹A¡šƒà ³ãÚೃà "¯à¤à A¡Úà ³àìÚàA—¡¹A¡šà ÚàÒü ÒàÚ[J¡ú
³ƒåKã šàl¡üJ峃à ëÒà³ [³[>Ê¡¹ ëKà[¤–ƒàÎ ëA¡à씂ï\³>à ÒàÚ, ëÒï[\A¡ ó¡à*¤ƒà Òü[–ƒÚà íºR¡àA—¡à A¡àƒ¹[Å}Kã Ê¡àÒüìš>Kã ëÅ>ó¡³ *Òü>à =à 5 Kã ºåšà 5,83,44,000 šã¹A¡ìJø¡ú ³[Î>à A塳\à 2023 Kã [ƒìδ¬¹ƒKã A塳 2024 Kã &[šøº ó¡à*¤Kã ëÅ>ó¡³ šãì=àA¡ìJø¡ú
A塳 2024 Kã ë³ =àƒKã *ìC¡à¤¹ =à ó¡à*¤à =à 6 A¡ã Ê¡àÒüìš>Kã ëÅ>ó¡³ ºåš 5,16,60,000 Kã ëÅ>ó¡³
Òü[–ƒÚà íºR¡àv¡û¡à ëÊ¡i¡>à šøìšà\ ët¡ïìJø¡ú šãì=àv¡û¡>à íº[¹¤à =à[Å}Îå "=å¤à ³t¡³ƒà šãì=àA—¡¤à ëÒà;>K[> ÒàÚ[J¡ú
&³&º& Îå\¢A塳à¹>à Ò}ºA¡šà "ìt¡àÙà ¯àÒ} "³Kã šàl¡üJ峃à Úåk¡ &[ó¡Úà΢ &–ƒ ëÑšài¢¡[A¡ [³[>Ê¡¹ ëKà[¤–ƒàÎ ëA¡à씂ï\³>à ÒàÚ, ÅàÄì¹àÒü[Å}Kã >å[³;, ƒå¹à–ƒ A¡š, i¡öàÒü ë>Î> óå¡i¡ì¤àº, Îåì¯øàìi¡à A¡š "³Îå} ë>Îì>º ÑHåº ëK³Î>[W¡}¤à "ìW¡ï¤à ëÑšài¢¡[A¡ Òü줖i¡[Å} Åã>¤ƒà A塳\à 2025-26 t¡à ¤ì\i¡t¡à ºåšà 16,39,68,000 ÒàÙƒà ºåšà 7,64,55,425 Åã[\Ä[J "³[ƒ ëÑšài¢¡ Òü줖i¡[Å}ƒà Źç¡A¡ Úà¤ƒà ºåšà 4,46,98,923 Åã[\Ä[J¡ú ëÊ¡i¡ ëºì¤º ëÑšài¢¡ &ìÎà[ÎìÚÎ>[Å}ƒà ëÅ”‚} šã=>¤à ¤ì\i¡t¡à ºåšà ëyû¡à¹ 1.5 ÒàÙƒà  ºåšà 1,06,00,000 Kã ëÅ>ó¡³ Åã[\[Ä[J¡ú
W¡[Ò "[ÎKã *Òü>à šåÄà ¤ì\i¡t¡à ºåšà 17,89,68,000 ÒàÙƒà ºåšà 13,17,54,48 Åã[\Ä[J¡ú
 &³&º& Îå\¢A塳à¹>à Î[šÃ
ì³–i¡[¹ *Òü>à Ò}ºA¡šà ¯àÒ}ƒà ÅàÄì¹àÒü[Å}Kã >å[³; Åã>¤Jv¡û¡ƒà ºåšà ëyû¡à¹ 1 ëÒÄà =àƒ¤Kã ³×v¡à ³ƒåKã ëÅ>ó¡³ "ƒå ÅàÄì¹àÒü[Å}Kã ëi¡ö[>}, Òü>óø¡àÊ¡öA¡W¡¹ ëųK;šà "³Îå} ³ìJàÚKã ëi¡ìº–i¡ Ò–i¡t¡à *Òü>à =àƒ¤à Úàì¹àÒü‰à Ò}[J¡ú
 ³[ÎKà ëºàÚ>>à º³ƒ³ "[΃à íº[¹¤à ëÑšài¢¡[A¡ &ìÎà[ÎìÚ-Î>[Å} "[Î ëÅ> íº\ƒ¤>à "¯à¤à A¡Úà ³àìÚàA—¡[¹¤à "[Î ëÚ}ºKà íºR¡àA—¡à ³ìJàÚƒà šãì=àA¡ó¡³ ë=àA¡šà ëÅ>ó¡³[Å}  šãì=àv¡ûå¡>à íº[¹¤à "[Î šãì=àA¡šãÚå ÒàÚ[J¡ú
ëÑšài¢¡ [³[>Ê¡¹ ëKà[¤–ƒàÎ>à ³ƒåKã šàl¡üJ峃à ÒàÚ, º³ƒ³ "[΃à íº[¹¤à ëÑšài¢¡[A¡ Òü>-óø¡àÊ¡öA¡W¡¹ "³Îå} Jè;ºàÚ[Å} "[Î ³t¡³Kà Wå¡>ƒ¤>à "ì>ï¤à "šìKøƒ ët¡ï>¤à ëÒà;>[¹¡ú
ëÊ¡i¡ "[Îƒà ³t¡³Kà Wå¡Ä¤à ëÑšài¢¡[A¡ Òü>óø¡àÊ¡öA¡W¡¹[Å} íº>¤à ÒàÄà íº¹´¬à K¤o¢ì³–i¡>à A塳\à 2023-24 ƒà ëΖi¡¹Kã ëÑšài¢¡ [³[>Ê¡¹ ">å¹àK kàA塹ƒà ºåšà ëyû¡à¹ 23 ëºà³Kã *Òü¤à šøìšàì\º "³à šã[Å>[J¤à íºì¹¡ú
³ÒàA—¡à ³Jà t¡à>à ÒàÚ, ³šà> º³ƒà ÅàĤà W¡;šƒà &ìÎà[ÎìÚ-Î>[Å}>à ëÅ> ÒàÄà šåì=àAáKà W¡;ºå칡"ƒå¤å ³ìJàÚ>à W¡;ºå¤Kã  ³¹ã íº>¤à ëƒàAå¡ì³–i¡[Å} "ƒå šã[ÅÀv¡û¡¤>à ³ìJàÚƒà šã-ì=àA¡ó¡³ ë=àA¡šà ëÅ>ó¡³[Å} šãì=àv¡û¡¤[>¡ú
&ìÎà[ÎìÚÎ>[Å}>à ³¹ã íº>¤à ëƒàAå¡ì³–i¡[Å} šã[ÅÀAá¤[ƒ ëÅ>-ó¡³[Å} šãì=àA—¡¤à ëÒà;>K[> ÒàÚ[J¡ú
Î*´¬å}-ÅìKຳà} -îA¡¤ã º´¬ã ëÅ´¬Kã ³t¡à}ƒà &³&º& [i¡'W¡ ëºàìA¡Å«¹>à Ò}ºA¡šà ¯àÒ}Kã šàl¡üJ峃à W¡ãó¡ [³[>Ê¡¹ ¯àÒü ëJ³
W¡à–ƒ>à ÒàÚ, ³[ÎKã =¤A¡ "[Î &³ú &Î [A¡³ &–ƒ ÎX A¡Xi¡öG>>à
A¡ì–i¡öC¡¹ *Òü>à =¤A¡ Ç¡¤[>¡ú
º´¬ã "[ÎKã "šå>¤à ëÎS¡Î> &³àl¡ü–i¡ "[Î ºåšà ëyû¡à¹ 29.65 [>¡ú ³[ÎKã ³>å}ƒà ºåšà ëyû¡à¹ 16.69 Åã[\ÄìJø¡ú =¤A¡ "[Î Ç¡¤à ³t¡³ƒà Òü ëi¡–ƒ¹ ët¡ï[Jƒ¤à "ƒå º´¬ã "[Î Úà³—à =å>à ëųÒ[Ä}¤Kã *ÒüK[>¡ ÒàÚ[J¡ú
³ƒåKã ³³àR¡ƒà &³&º& ëºàìA¡Å«¹>à [ƒšài¢¡ì³–i¡>à ëºï-J;ó¡³ ë=àA¡šà Òü ëi¡–ƒ¹>[W¡}¤à ët¡ï¹Kà A¡ì–i¡öC¡¹ J>[Jƒ¤>à º´¬ã "[Î ëÅ´¬ƒà E¡à[º[i¡ A¡ì–i¡öຠët¡ïì‰, =¤A¡ Ç¡¤ƒà R¡àA¡ó¡³
 ë=àA¡šà ëÊ¡–ƒàƒ¢ E¡à[º[i¡ R¡àA¡[Jì‰ ÒàÚ[J¡ú
&³&º& [i¡'W¡ ëºàìA¡Å«¹>à "àÒü[ƒ[š[Å} ³Ú峃à Ò[g>Ò>¤Kà ³¹ã íº>>à Ò}¤à ¯àÒ}ƒà ëÒï[\A¡ ó¡à*¤ƒà Òü¹à}>à ³¹³ *Òü¹Kà W¡ã} "³Îå} t¡³Kã ³ã*Òü A¡Úà Úà³—à ³Úå³ ³Ú峃à Ò[g>Ò>Jø¤ìK¡ú ³³à}ƒà  ëšàšåº¹ íºR¡àA¡ íº[¹îR¡Kã ³t¡³ƒà A¡ZW¡àKã Úå³ Åà>¤à ºåšà ºàÛ¡ 5, ëÎ[³ šB¡à>à ºàÛ¡ 7 "³Îå} šB¡àKã Úå³ Åà>¤KンA¡ ºàÛ¡ 10 šãK[> ÒàÚ>à ºàl¡üì=àv¡ûå¡>à ³ã*Òü J¹[ƒ šã¤à ëÒ﹤à tå¡}ƒà ëÒï[\A—¡à ëÅ>ó¡³ "ƒå ºåšà ºàÛ¡ 3 ƒà Ò”‚¹A¡šà "[Î>à Òü¹à}Kã íW¡ì=} >}[º¤[Å}ƒà 뚺Òìì–ƒø¡ú ëÅ>ó¡³ "ƒå šã¤Kã ³×v¡à K¤o¢ì³–i¡>à *Òü>à Åà¤ã¤à Úàì¹àÒü‰à Ò}[J¡ú
³ƒåKã šàl¡üJ峃à ëÒà³ [³[>Ê¡¹ ëKà[¤–ƒàÎ ëA¡à씂ï\³>à ÒàÚ, ÒàÄà ëšàšåº¹ íºR¡àA¡ íº[¹îR¡ƒà "àÒü[ƒ[š[Å}ƒà Úå³ Åà>¤KンA¡ ºåšà ºàÛ¡ 10,7 "³Îå} 5 šãK[> ºàl¡üì=àA¡[J¤à "ƒå ÒàÄà šã¤à ëÒïJø¤[>¡ú "ƒå¤å šø[Î샖i¡ ¹ç¡º íºR¡àA¡ íº[¹îR¡ƒà ëΖi¡¹>à šã[¹¤à ëÅ>ó¡³ Úå³ ÅàKƒ¤à Úà´¬>à J¹ A¡A¡=¹Kà šã¹A¡šà *ÒüK[>¡ú
 ÒàÄKã A¡àR¡ìºà> "ƒåƒà Úå³ [º[Å} 9 ëºà³ Åà>¤à ë=ï¹à} Úà*ìJø¡ú "ƒå³ *Òü>³A¡ ëÒï[\A¡ šàÚJ;[º¤à "[Î>à ëΖi¡¹>à šã[¹¤à ëÅ>ó¡³ "ƒåƒà ëÊ¡i¡>à J¹ ÒàšÃKà šã¤[> ÒàÚ[J¡ú
&³&º& ëºàìA¡Å«¹>à ÒàÚ, ëÒï[\A¡ *Òü[¹¤à [󡤳 "[΃à ÒüìA¡ï, ΃å ëÚ}Jå³à>, ë³àì¹ "³Îå} W塹àW¡à–ƒšå¹ "[Î ³ãÚà³ Ò[gÀKà íº¤à Úà¤à [󡤳 *Òü[‰¡ú "ƒå¤å "[ÎP¡´¬à ³t¡³ "[΃à íºR¡àA—¡à Úå³ Åà>¤à ëÅ>ó¡³ A¡àš[ÅÀ[Aá¤à "[Î>à ëÅ>ó¡³ "[Î íºt¡ ºàÚ¹ƒà Åã[\Äì=àAáKà Úå³ Åà>¤à ëÅ> íºìÒà ÚàÒü¡ú ³¹³ "[Î>à ëÅ> A¡àÙƒà W¡R¡¤à Ú๤[Å} "ƒåt¡³A¡ JÀKà A¡àÙã>¤à [³[>Ê¡¹Kã šå[A—¡} [W¡}[Å>[J¡ú
³ƒåKã šàl¡üJ峃à [³[>Ê¡¹>à ëÅ> A¡àš[J¤à "ƒå ³¹ã íº>¤à [ƒ[Î[Å}>à šã¹A¡šà [¹A¡ì³ì–ƒÎ>Kã ³tå¡}ÒüÄà W¡x¤[>¡ú ³¹³ "[Î>à ³ãÚà³ ³Ú峃à Ò[g>¤à Ú๤[Å} "ƒåJv¡û¡³A¡ ³ÅA¡ JR¡ìƒàAáKà ëÅ> A¡àš—¤à ÒàÚ¹K[> "³Îå} ëºà "³Îå} *ƒ¢¹ ó¡K;ÒĤà ëÒà;>¤ƒà ëÊ¡A¡ìÒàÁ¡¹ Jå[ƒ}³A¡ šåÄà W¡R¡[Å>[³Ä[Î ÒàÚ[J¡ú